Maar nu is er The Periodic Table of Video's. Gemaakt op de Universiteit van Nottingham, door een journalist van de BBC. De pagina opent met de tabel van Mendelejev. Als je op een van de elementen in de tabel klikt, komt er een filmpje met een uitleg en eigenaardigheden over dat element. Mijn kinderen zijn er nog niet mee bezig, maar ik vond de link te leuk om voor mezelf te houden.

Hier alvast een trailer.

Jet was een beetje verkouden. 'Als ik slik, voel ik het in mijn oor', zei ze. 'Hoe kan dat?' Ik vertelde over het buisje dat je keel met je oor verbindt en het leek me een mooi moment om The Body Book* weer eens tevoorschijn te halen.

We hebben het al jaren in huis en ik ben er iedere keer weer blij mee. Wat mij betreft is het de perfecte aanvulling op alle flapjes- en fotoboeken over het menselijk lichaam. Het bevat simpele, maar mooie en duidelijke bouwplaten: over de vijfzintuigen, hoe je oog er vanbinnen uit ziet of je hart, waar de smaken op je tong zitten.

En nu wilde Jet dus weten hoe haar oor in elkaar zit. Philip opteerde voor 'de hand', maar omdat daar geen aparte bouwplaat van bestond, nam hij genoegen met de huid.

Wat zo prettig is aan de platen uit het Body Book, is dat ze niet al te veel tijd in beslag nemen. We zijn ook ooit eens begonnen aan een levensgroot skelet uit een ander knutselboek, maar toen we de zevende rib van de vierentwintig aan het uitknippen waren, zaten we elkaar allemaal zuchtend aan te kijken. De voltooiing is er niet meer van gekomen. Het project hangt nu als schedel-met-ruggengraat aan een punaise op de speelgoedkast en je kunt aan het knipwerk duidelijk zien waar de vlijt begon af te nemen.

Maar Jettes oor was na twintig minuten af. En je hoeft haar niets meer te vertellen over hamer, aambeeld, stijgbeugel en trommelvlies. 

Dat dit biologie heet, maakt Philip en Jet niet uit, ze wilden gewoon, net als alle kinderen, altijd al weten hoe ze in elkaar zaten. Of zoals Philip (toen 4) eens vroeg terwijl we aan tafel zaten: 'Wat zit er eigenlijk in buiken?' (Dat was nadat hij met een blik op zijn karbonaadje had gevraagd: 'Eten we nu een hondje?')

Het fijne van thuisonderwijs is dat je niet hoeft te wachten tot -ik noem maar wat- groep 6 voordat je de vijf zintuigen kunt uitpluizen, maar dat je er gewoon mee aan de slag kunt als het onderwerp zich aandient.

Daarom lazen we boeken over spijsvertering en witte bloedlichaampjes. En daarom kregen ze van oma een plastic anatomisch model (Hema)** dat ze telkens in- en uit elkaar haalden, zodat ze precies wisten waar je nieren zitten (en dat ze verbonden zijn met je blaas). 

Sinds een paar maanden hebben we nog iets leuks in huis:

Somebody, the Human Anatomy Game. Een bordspel dat je op meerdere niveaus kunt spelen en in vijf verschillende varianten, van memory tot Muscles & Bones, over spieren, botjes en organen, waar ze zitten en wat ze doen.

Tot slot nog een mooie link naar een e-book met vragen ('Ik ben een spier. Ik heb een ritme, net als muziek. Wat ben ik?') en antwoorden ('Ik ben het hart'). Voorgelezen door schoolkindertjes uit Vermont: http://www.apples4theteacher.com/elibrary/bodybook.html

*) Je kunt The Body Book hier online inkijken (het kan een minuutje duren voordat het geladen is).
**) Hier kun je het model van het menselijk lichaam kopen in Hema's internetwinkel

Hoewel we voor Philip (en Jet af en toe ook) rekenboeken gebruiken om sommetjes te maken, hebben ze het grootste gedeelte van hun inzicht opgedaan in ons alledaagse leven. Alle ouders leren hun peuters tellen, doen spelletjes en vertellen de kleuren en vormen als ze met de blokkenstoof spelen, en thuisonderwijsouders gaan daar gewoon mee door als hun kinderen ouder worden.

De cijfers leerden Philip en Jet door om zich heen te kijken, thuis, op straat en in winkels. Optellen, vermenigvuldigen en delen gaan automatisch bij het verdelen van snoepjes, tafeldekken of het uitrekenen hoeveel zakgeld je nog nodig hebt om dat ene object van begeerte te kopen (en hoeveel werkjes je nog kunt doen om een beetje extra te verdienen). 

Een indruk van het huis-tuin-en-keukengebruik van wiskunde in door ons beproefde activiteiten:

• Meehelpen met koken en bakken. Als het recept voor limoentaart 580 ml slagroom en 397 gram gecondenseerde melk aangeeft, maar je wilt een kwart meer maken omdat je springvorm wat groter is, hoeveel slagroom en blikjesmelk heb je dan nodig?
• Boodschappen doen. En winkeltje spelen met echt geld.
• Schatzoeken in huis. We tekenden een plattegrond van ons huis met de meest markante huisraad : bank, bureau, boekenkast, piano, bad, bed, fornuis, speelgoedkist enzovoorts. Een van de kinderen verstopte dan een ‘gouden' ketting ergens in huis en kruiste het aan op de kaart. De andere familieleden gingen met de kaart in de hand op queeste.
• Torentjes bouwen van munten. Een dubbeltje is net zoveel als een torentje van 5 twee-centstukken of 10 centen; een euro is net zoveel als een torentje van 10 dubbeltjes, 20 stuivers of 5 twintig-centstukken.
• Spelen met de weegschaal. We hebben ooit geïnvesteerd in een mooie balansweegschaal waar ook vloeistoffen mee gewogen kunnen worden, maar een keukenweegschaal voldoet natuurlijk prima.

Verder doen we veel spelletjes. Dat is een geweldige manier om onderdelen van het rekenen te automatiseren, maar voorwaarde is wel dat iedereen die eraan meedoet het spel leuk vindt. Dat klinkt als een open deur, maar als ik de rekenspellen zie die de onderwijsuitgeverijen ontwikkelen, dan ligt het educatieve er zo dik bovenop dat ieder plezier je vergaat. Terwijl er toch zo veel oude vertrouwde (en ook nieuwe) spelletjes zijn die wèl leuk zijn en ook nog eens efficiënt leren rekenen.

Een aantal van onze succesnummers:

• Sjoelen
• Monopoly
• Eurotrip 
• Halli galli
• Stratego
• Mastermind
• Bingo. Een molentje met balletjes van een paar euro en (eventueel zelfgemaakte - met minder nummers) bingokaarten. Handig voor kleuters om de tweecijferige getallen te leren herkennen - gaat bij bingo meestal tot 75. Voor onze kinderen was het showelement ook een van de bekoringen: geestdriftig aan het rad draaien en met gedragen stem de getallen declameren.
• Domino of variant Matador, waarbij je niet gelijke helften tegen elkaar moet leggen, maar de stippen samen 7 moeten vormen.
• Yahtzee. Geen dure doos van de spellenfabrikant, maar 5 dobbelstenen en een scoreblokje van een euro uit de speelgoedwinkel.
• Rush Hour (ook wel Traffic Jam). Je kunt het als bordspel kopen, maar ook online spelen of hier op papier als downloaden en hier de puzzelopdrachten die erbij horen.
• Zeeslag. Gewoon op ruitjespapier, leuk tijdens lange autoritten. Hier korte Nederlandse spelregels, hier langere in het Engels.
• Alle bordspellen met twee dobbelstenen. Moet je eens kijken hoe snel optellen tot 10 (of 12) gaat na een paar potjes Ganzenbord.
• Rummikub
• Kaartspelletjes: jokeren (= Rummikub met kaarten), pesten, eenentwintigen (of Black Jack)

Voor sommige grote mensen zijn spelletjes overigens nog knap lastig, waarvan hieronder akte. Het is een filmpje uit de paternale erfenis van Philip, Jet en Cato en bevat een aantal gevleugelde uitspraken uit ons familiejargon ('Het is geen rajen! Het is nadenken, het is psychologie, het is uitpiekeren!').

Ten slotte uit het oerwoud aan websites twee mooie links:

Dr Mike's math games for kids - met veel spelletjes waar je alleen maar pen en papier voor nodig hebt.

Mathematical Fiction - helemaal Charlotte Mason: meer dan 500 boeken (fictie, stripboeken), toneelstukken, films en andere media die verband houden met wiskunde.

Deze week is dat de Beelddatabank van de ‘eigen’ kaartencollectie van de UBA. Gezien de lof die deze ten deel viel tijdens het instructiecollege een voor de hand liggende keuze. De online Beelddatabank kunt u hier zelf bezoeken.

Overigens zal ik onder het kopje ‘Handige Links’ allerlei nuttige links voor de geïnteresseerden in historische cartografie opnemen, die binnen of buiten de cursus de revue passeren. Momenteel is de pagina nog erg leeg, maar in de loop der weken hoop ik deze op te vullen.

De opmars van het Engels en dat affreuze managementsjargon helpen daar natuurlijk niet bij. De meeste Engelse samenstellingen worden los geschreven en Hollanders gaan er prat op de Angelsaksische grammatica uitstekend te beheersen - de vaderlandse daarbij uit het oog verliezend.

Tot mijn enorme vreugde ontdekte ik vorig jaar het platform Signalering Onjuist Spatiegebruik. Ik had er ik al een poosje niet op gekeken, maar nu ik hem weer tevoorschijn haalde, hebben we met de kinderen zitten gieren om de fratsen die mensen uithalen. Met spatie staat er namelijk vaak iets heel anders dan zonder.

Deze bijvoorbeeld

 

of hier

De website staat vol prachtige voorbeelden, maar om deze drie heb ik me vooral dankzij de onderschriften tranen gelachen. Ze gaan over een winterjas,  een legging en een batterij.

Voor Philip en Jet was dit nummer een, dus die zet ik er als uitsmijter onder:

Hier zijn de links naar de originele foto's en teksten van de afbeeldingen die ik van de website geplukt heb: het naakmodel, de binnenband en het blindengeleidepad.

Hieronder een filmpje van een geschiedenisleraar die de moeite heeft genomen alle historische momenten uit 'We didn't start the fire' van Billy Joel weer te geven. 

Een handige website met korte verklaringen voor alle feiten uit het lied (voor wie niet meer weet waar 'Edsel is a no-go' ook alweer op sloeg).

En een pagina met de songtekst en links naar ieder woord voor als je nog meer wilt weten over alle onderwerpen en geen zin hebt om te googelen.

And for my English speaking friends: here's the brief Getting Started Guide and here's the extended Reference Guide (both pdf).

Hoe het ook zij:  The Brickfactory; honderden Lego-bouwboekjes gesorteerd op thema, nummer, naam of jaar. Het ultieme vervolg op de multomap of schoenendoos met instructieboekjes. 

Herberg Vlietzigt (Rijswijk)

Kasteel de Wittenburg (Wassenaar)

De Lindenhof (Delft)

Landgoed Te Werve (Rijswijk)

De laatste vind ik schitterend. Te Werve en de Lindenhof worden overigens beiden geexploiteerd door hetzelfde bedrijf als de Hooge Vuursche ;)

En zó ziet het er nu uit:

Enig toch?

En nog twee leuke thuisonderwijslinks die ik vandaag tegenkwam:
De site van Beverley Paine, een Australische thuisonderwijsmoeder. De site ziet er allesbehalve gelikt uit, maar staat tjokvol informatie, lezenswaardige artikelen en links per onderwerp. Ik kwam er langs toen iemand me tipte over een schrijfonderwijsboekje dat zij geschreven had, en ik bleef er lang hangen.

En 20 Questions - de online versie van het bordspel. Geweldig, hij leert terwijl je speelt. In verschillende talen te spelen (waaronder Nederlands) en voor gevorderden ook in het Engels te spelen op thema's als 'UK Music' en 'Movies'.

* zie waterweelde.nu onder 'Problemen in het donderkopstadium'.

 's Middags is hij met John gaan midgetgolfen.