Andere milde schenkers moeten zich hierdoor evenwel niet beledigd te voelen of hier een betekenis achter te zoeken: ik heb het mezelf gewoon gemakkelijk gemaakt.

Op het eerste gezicht willekeurige titels.
Schijn bedriegt.
Ze zijn terug te vinden in twee stapels.
Twee stapels boeken naast mijn bed.
Cadeau gekregen boeken, te leen gekregen boeken, gekochte boeken.
Eén ding hebben ze gemeen: ze zijn alle ongelezen.
En dan spreek ik nog niet over al die ongelezen boeken, fictie én non-fictie, die hier beneden liggen.

Mijn vorig boek, over Maurice Maeterlinck, is uit.
Vanavond wil ik beginnen in een nieuw boek.
Nu alleen er nog één uitkiezen.

En gaandeweg ontdek je diverse bronnen of instrumenten waar je bij twijfels terechtkan of waar je weer iets nieuws op taalgebied bijleert.
De elektronische Van Dale is er zo een van. Geen site, wel de volledige versie op cd-rom. Een groot gemak, want zoeken gaat veel sneller dan in het boek.

De taalsite van de vrt is er ook een. Daaraan heb ik al ontzettend veel gehad bij twijfelgevallen. Het is ook een voortdurende bron van nieuwe kennis, ook door de wekelijkse taalmails waarop ik mij geabonneerd heb. Zo leerde ik dat het werkwoord vervoegen, in de betekenis van zich bij iemand voegen, voortdurend verkeerd gebruikt wordt. Of hebt u ooit gehoord van "ik molenaarsdochter, jij molenaarsdochtert, hij molenaarsdochtert" als u leest over een held die een molenaarsdochter vervoegt. Op deze site is de humor ook nooit ver weg, wat ik altijd ten zeerste apprecieer. Tot juni vorig jaar schreef Ruud Hendrickx, de taaladviseur, eveneens een column, waarnaar ik elke week uitkeek. Helaas is hij daarmee gestopt, wat ik o zo jammer vind. Ik hoop dat hij die draad ooit weer oppikt, en liever morgen dan overmorgen. De kans dat hij hier komt lezen, is natuurlijk bijzonder klein, maar je weet het maar nooit. De wegen van internet zijn ondoorgrondelijk.

Ik geniet ook dagelijks (althans tijdens de werkweek) van het taalspelletje van Miles. Elke middag krijg ik dan een mailtje met een "Zoek de fout": een zin waarin drie woorden of begrippen aangeduid zijn en een ervan is fout. Deze week ergens zat deze - taaldrop - in de mailbox, een makkie, omdat het een van mijn stokpaardjes betrof. Want dat heb ik dan ook wel: eens ik weet dat iets fout is, verwacht ik automatisch dat iedereen dat voortaan ook weet, en het correcte woord gebruikt. Mijn haren rijzen ten berge als ik ergens het verkeerd gebruik van woorden als politiekers, parlementairen, quasi, dooreenhaspelen van heten en noemen, verderzetten, iemand of iets vervoegen, dagdagelijks, iets dat nauw aan het hart ligt, enz., enz., lees of hoor. In ondertitels, in boeken, in de media, in interviews, ja ook op verschillende blogs (wie trouwens de juiste vorm van bovenstaande woorden kent, mag dit altijd in de commentaren kwijt).

Ja, mijn omgeving wordt wellicht soms gek van mij.

Zo gingen we dus gisteravond naar het NTGent voor de voorstelling van Vergeten Straat van Louis Paul Boon.
Helaas was het niet echt een succes. Vooreerst waren het ongenummerde plaatsen, waardoor we ruimschoots op tijd moesten zijn (om daar dan geruime tijd aan te kijken tegen gesloten deuren naar de zaal). De theaterzaal was compleet getransformeerd: er was een volledig nieuwe vloer aangebracht bovenop scène en stoelen van het parterre, met het speelvlak over de volledige lengte en aan weerszijden de toeschouwers op tribunes. Met osb-platen werd een straat gesuggereerd, met huizen met ramen en deuren (waardoor je de toeschouwers aan de overkant zag zitten). Er waren 13 personages, gespeeld door 7 acteurs en 5 poppen. Behalve Elsie de Brauw hadden alle acteurs grote maskers op.
Dat had als groot nadeel dat je niet altijd doorhad welk personage aan het spreken was, te meer omdat ze zich soms aan de andere kant van de straat bevonden. Dat maakte het stuk meer dan eens verwarrend, zeker ook door de dubbelrol van Elsie de Brauw - zij speelde zowel Roza als Hermine - en het feit dat ook Roza als kind werd uitgebeeld. Dat van die dubbelrol, dat snapte ik trouwens nu pas door nog eens het programmaboekje ter hand te nemen (want in het theater zelf heb je niet altijd de tijd om dat volledig te lezen) en nu begrijp ik ook waarom ze het ene moment wel een masker op heeft en het andere niet. En dan te bedenken dat er zoveel acteurs zijn die nood hebben aan werk, of zou deze speelwijze ingegeven zijn door besparingsmaatregelen in het NTGent?

Het stuk kwam ook heel statisch over, ook al renden de personages de helft van de tijd van de ene kant naar de andere. Dat kwam uiteraard gedeeltelijk door de maskers, maar ook door de taal. Als ik aan Boon denk (ook al heb ik eerlijk gezegd minder van hem gelezen dan ik zou willen), denk ik aan volkse personages en volkse personages spreken volkse taal ipv hoogdravend Nederlands. Het zal wellicht aan mijn gebrek aan intellegentie gelegen hebben, maar ik vond de dialogen te hoog gegrepen, te intellectualistisch en te filosofisch (ook wederhelft E. en dochter M. waren trouwens die mening toegedaan), ook al beschrijft Boon in deze roman een utopische maatschappij waarin de mensen als vrije individuen hun leven in eigen handen nemen, zonder een centraal gezag. Het taalgebruik contrasteerde ook met de namen van sommige personages: Vieze, Wiske, Koelie, Madame Kaka.
Toen het stuk een tiental minuten bezig was, herbegonnen de personages een deel van de dialogen, als een stukje film dat teruggespoeld werd. De betekenis ervan ontging mij ook totaal, maar het zal ongetwijfeld wel een kunstzinnige meerwaarde gehad hebben.

Ik geef toe, ik was gisteravond doodmoe, het was snikheet in de zaal, en twee volle uren zonder pauze is lang. Deze factoren hebben zeker niet bijgedragen tot een beter begrip van de inhoud, maar anderzijds doet een stuk waarvoor je op het puntje van je stoel gaat zitten, vermoeidheid en andere ongemakken snel vergeten.

Tot slot toch nog een positieve noot: de muzikale begeleiding was zeer goed, was nergens overheersend en gaf uitstekend de sfeer van het verhaal weer: een mengeling van plezier en treurnis.

Ondanks de ontzettend rijke inhoud van het verhaal, bleef het stuk niet 'hangen'. Ik bedacht mij vandaag bv. dat ik er gisteravond in mijn bed geen moment meer aan gedacht heb. Als ik iets gezien of gelezen heb dat beklijft, dan blijft dat door mijn hoofd spoken, zeker op het ogenblik tussen waken en slapen.

Ik hoop dus van harte dat het de volgende keer beter bevalt.

Huh? Ofwel is minister Keulen minder sociaal dan hij zelf denkt, ofwel heeft hij maaaaaaanden vakantie, ofwel leest hij supersnel, ofwel leest hij alleen maar superdunne boekjes, maar ik snap toch niet hoe je op vakantie vier boeken kunt uitlezen behalve als je daar hele dagen tijd voor uittrekt.
Toen wij vorige week op vakantie waren, heb ik één boek meegenomen, nl. Simon van Marianne Fredriksson (het boek over Maurice Maeterlinck waarin ik aan het lezen was, heb ik thuisgelaten want ik had zin om mij in de vakantie nog eens helemaal in een roman te verdiepen) en ik heb daar welgeteld 80 van de 475 pagina's in gelezen, en dan nog 's avonds in mijn bed en een uurtje in de tuin op de laatste dag. Voor de rest waren wij op uitstap (als je op reis bent, wil je toch iets zien, niet?, tenzij je echt opteert voor een zon-zee-strandvakantie maar dat is dan weer onze interesse niet) of we bekeken waar we 's anderendaags naartoe gingen, of we zaten met elkaar en / of de kinderen te praten of te kletsen, of we waren aan het koken of aan het eten, of we keken samen met de kinderen naar een film, enz., enz. En toen de kinderen kleiner waren, moesten we hen in de gaten houden. Lezen lukte wel, maar eerder tussen de bedrijven door (oh en het is niet omdat ze groter zijn, dat ze je meer gerust laten en je ongestoord laten lezen).
Voor alle duidelijkheid, ik klaag niet omdat ik te weinig gelezen zou hebben (dat was grotendeels mijn keuze) maar ik begrijp vooral niet hoe mensen dat doen om drie, vier boeken of meer te kunnen uitlezen.

Hoewel. Dochter E. kan dat wel. Dat is een boekenverslindster (helaas heeft ze het nu in haar hoofd gestoken dat ze eigenlijk niet graag boeken van de bibliotheek leest, want dat is zo'n gedoe om ze op tijd terug te brengen, vindt ze). Ik had haar voor de vakantie getrakteerd op drie boeken van de serie De grijze jager van John Flanagan, in de - ijdele - hoop dat ze daar toch even zoet zou mee zijn (ik ken mijn dochter). Inderdaad, ijdele hoop. Toen we de eerste dag exaxt zes uur onderweg waren, was het eerste boek al uit. De laatste zinnen van boek twee werden reeds op zondagochtend gelezen. Wanneer het derde boek uit was, kan ik me evenwel niet meer herinneren. Gelukkig had ze ook nog wat strips mee en herleest ze haar boeken honderd keer.
Ik moet er wel bij zeggen dat de anderen er ook wat van kunnen: zowel dochter M. als zoon S.W. hebben nog tijdens de reis ook die drie boeken uitgelezen. Dat doet me dan weer terugdenken aan mijn eigen jeugd, toen ik ook uren en uren aan een stuk kon lezen, tot een gat in de nacht, jezelf helemaal verliezend in een boek. Dat mis ik toch eigenlijk wel een beetje.

Maar nu ga ik slapen, om eerst nog wat te kunnen lezen.

Dochter M. deelde mijn mening maar was toch nieuwsgierig naar andere boeken van Dan Brown, die ze blijkbaar een heel stuk beter vond. Zo raadde ze me dan Het Bernini Mysterie aan. En het gevoel bleef. Het was wel beter dan De Da Vinci Code maar ik "geraakte er ook niet in", en tot op zekere hoogte vond ik het zelfs redelijk voorspelbaar. Dus geen Dan Brown meer voor mij. Sorry voor de fans.

Ik ben nu begonnen in De Vliegeraar van Khaled Hosseini. Het ziet er al veelbelovend uit. Ik ben benieuwd. Het zal helaas nog even duren voor het uit is, want boeken lezen, dat doe ik gezellig in mijn bed, zo net voor het slapen. En het gebeurt meer dan eens dat wederhelft E. na enkele paragrafen het boek van mijn neus moet plukken.

Maar terug naar het stokje:

1. Pick up the nearest book of 123 (or more) pages.

Montaillou van Emmanuel Le Roy Ladurie

Dit is een boek dat nog op de stapel naast de zetel ligt (ik heb ook nog een stapel te lezen boeken naast mijn bed). Ik heb het meer dan twintig jaar geleden gekocht en ben er vorig jaar dan eindelijk in begonnen, toen ik enkele weken immobiel was door een operatie aan mijn voet. Helaas is het ook dan lang niet uit geraakt en het ligt nog steeds te wachten op die stapel. Niet dat het slecht is, maar het is zeker geen ontspanningslectuur en dus heeft het geen zin om het op de stapel naast mijn bed te leggen. Ik denk niet dat ik dan per avond verder geraak dan drie zinnen (tegenover de halve of hele bladzijde nu).

Het boek verhaalt de geschiedenis van Montaillou, een amper 250 inwoners tellend bergdorpje in de Pyreneeën, dat rond de jaren 1320 bezoek kreeg van Jacques Fournier, bisschop van Pamiers (en later paus in Avignon) maar vooral inquisiteur. Want Montaillou was een van de laatste centra van de Katharen. En die ketterij moest uitgeroeid worden. De inwoners werden allen ondervraagd en Fournier ontfutselde hen heel wat meer informatie dan ze kwijt wilden, ook de dorpsgeheimen die niets met godsdienstkwesties te maken hadden. Dit alles werd zorgvuldig genoteerd en het dossier werd goed bewaard. Historicus Le Roy Ladurie heeft die bron zorgvuldig bestudeerd, ontleed en gebruikt als basis voor de integrale geschiedenis van deze gemeenschap van vnl. boeren en herders.

Het wordt echt tijd dat ik daar eens in verder lees.

2. Open the book to page 123 and find the 5th sentence.

Na verloop van twee jaar, misschien was het eind 1311, verlieten de broers Maury deze ploeg: Arnaud ging weer naar Montaillou, Pierre trok zonder omwegen zuidwaarts, naar Catalonië, dat voor hem een tweede thuishaven zou worden.

3. Post the next 3 sentences.

In Bagá, niet ver van Barcelona, verhuurde hij zich als herder bij een Catalaanse baas, Barthelémy Companho, en kwam terecht in een herdersploeg van acht man, waarvan Pierre en nog een ander uit de Ariège kwamen en de overige zes uit Catalonië zelf.
Het eerste jaar, 1311 of 1312, verscheen er geen ene ketter aan de horizon. Maar in het jaar daarop raakte Pierre door toedoen van een Catalaan in het huis van een bevriende schaapherder, de moslem (sic) Moferret, in contact met een marskramer die in komijn en naalden deed en niemand anders was dan de Kathaar Raymond de Toulouse. Tijdens de daaropvolgende vastenmaand (1313?) deed Pierre zijn intrede in de kleine kathaarse kolonie van San Mateo en Morella in de streek van Tarragona (in de bergen ten zuiden van Tortosa en iets landinwaarts).

Onderaan die stapel lag echter nog een boek, één dat ik wel uitgelezen heb, bij wijze van spreken zelfs in één ruk, en dat nog niet opgeborgen is geraakt. Het zit in de categorie van de mooiste boeken die ik ooit gelezen heb, en daarom geef ik er als toemaatje ook een stukje uit.

1. Pick up the nearest book of 123 (or more) pages.

Schaduw van de wind (Carlos Ruiz Zafón)

Uit de achterflap: In het oude centrum van Barcelona ligt het Kerkhof der Vergeten Boeken. Hoofdpersoon Daniel Sempere wordt door zijn vader, weduwnaar en boekhandelaar, meegenomen naar deze geheimzinnige, verborgen wereld van verhalen. Vanaf dat moment neemt Daniels leven een wending die hij niet had kunnen voorzien. Hij mag een boek uitzoeken en kiest De schaduw van de wind, geschreven door een zekere Julián Carax. Het boek laat hem niet meer los, ook schudt de wereld tijdens het grauwe Franco-regime om hem heen op zijn grondvesten. Hij wil alles weten over het boek en de schrijver. En merkwaardigerwijs lijken alle mensen die hij ontmoet, ook de vrouwen op wie hij verliefd wordt, deel uit te maken van het grote spel waarvan het boek het middelpunt vormt.

2. Open the book to page 123 and find the 5th sentence.

Ik werd bleek, maar in luttele seconden betrapte ik mezelf erop dat ik lachte en knikte.

3. Post the next 3 sentences.

"Het lijkt erop dat Tomás me beter kent dan ikzelf."
"Verbaas je er maar niet over. Mijn broer heeft ons allemaal door, alleen zegt hij nooit iets. Maar als hij op een goede dag zijn mond opendoet, dan komen de muren naar beneden. Hij is bijzonder op je gesteld, wist je dat?"

Dit spannende boek hield me in zijn greep en is ook prachtig geschreven (al is zo een fragmentje wel veel te kort om dat aan te tonen).

Nu eens denken aan wie we dit stokje doorgeven, mmmm, en the winners are: mevrouw No butterfly, mevrouw Zapnimf en mevrouw mijn naamgenote, Sprokkels, van wie ik allemaal denk dat ze van boeken houden.