Volkscafé De Cam is één van mijn favoriete adresjes om te genieten van een goed glas Oude Geuze.  Maar helaas, nooit had ik het genoegen mijn bezoek aan dit oord van genot te kunnen combineren met een kijkje in Geuzestekerij De Cam zelf.

Het is half tien als een bus met 61 Heikantse Bierliefhebbers zich parkeert voor gemeenschapscentrum De Cam in Gooik.  Een 'cam' of 'kam' was eertijds de benaming voor een boerderij-brouwerij alwaar de boeren in de warmere maanden van het jaar de akkers bewerkten en in de koude winters het voedzame gerstenat brouwden.  De gerenoveerde gebouwen, daterend uit de 18de eeuw, staan in een U-vorm rond het binnenplein te stralen. 

Karel Goddeau, brouwingenieur bij Slaghmuylder en bezieler van de stekerij, tovert zwierige melodiën uit zijn Vlaamse doedelzak en lokt ons als de Rattenvanger van Haemelen tot binnen de poorten van zijn heiligdom.  De toon is gezet en al snel blijkt Karel niet alleen een uitstekend brouwer en steker te zijn maar ook verbaal sterk, doorspekt van de nodige anekdotes en gebruikmakend van de nodige spitsvondige en herkenbare vergelijkingen: "De mensen lopen wél naar de winkel om een duur potje yoghurt met toevoeging van één of andere Latijns klinkende bacterie, maar ze halen hun neus op voor een goedkoop glas lambik dat je van nature uit meer dan honderd heilzaam werkende stoffen schenkt".  We knikken instemmend bij een glas kriekenlambik.

De kriekenlambiek met een prachtige karmozijnrode kleur heeft een schitterend fruitig zurig zoetig aroma van kriek en van amandel-vanille, afkomstig van de kriekenpitten.  De smaak is zuur met achterliggende toetsen van hout en een weinig zoet.  De gebruikte krieken zijn de befaamde Schaerbeekse Krieken, aangevuld met krieken uit Polen.  Per 1500 liter lambik, gewoonlijk jonge lambik van zo'n 6 maanden oud, voegt Karel 900 kg hele krieken toe.  Het vruchtvlees wordt volledig verteerd en opgenomen in de lambik.  Met de kriekenpitten die in de tank achterblijven, kan je makkelijk een grote wasmand vullen.  De aanwezigen die de kriekenlambik wat al te zuur vinden, mogen met een lambikstoemper een stukje suiker in het bier fijnstampen of, nog beter, een stukje bittere chocolade bij het degusteren nuttigen: "een perfecte combinatie", aldus Karel.

In de tonnenzaal rijpen lambikken op de bekende Pilsner Urquell vaten die we ook bij brouwerij Drie Fonteinen terugvonden: een gezamelijke aankoop.  Het is bekend dat Karel Goddeau en Armand Debelder nauw samenwerken.  Zo brouwt Karel ook een paar keer per jaar eigen lambik in Armands brouwinstallatie.  De vaten van De Cam zijn getooid met drie hamertjes, het tonmerk en het logo van de stekerij.  Deze drie hamers vinden we ook terug in het wapenschild op twee gevels van het gemeenschapscentrum.  Dit wapenschild was oorspronkelijk dat van de familie de Gottignies en de drie hamers werden in 1984 door de gemeente Gooik overgenomen voor haar zegel en vlag.

Karel tapt een karaf lambik rechtsreeks uit een ton.  Het tonmerk verraadt dat het om Lindemans gaat.  Ook de tonmerken van Boon en Girardin vinden we op de tonnen terug.  De lambik heeft behalve een aangename zurigheid en fijne houttoetsen ook wat hopbitter in de smaak die we daarna ook terugproeven in de De Cam Oude Geuze, maar dan wat minder uitgesproken.  Met de feestdagen in zicht, pleit Karel voor de lambikbieren: "lambik is het meest ideale aperitief: het wekt de eetlust op.  Lambik is bovendien een perfecte begeleider van uw feestmaal, vaak beter dan de duurdere wijn,  met de nodige complexiteit en diepgang in de smaak.  Lambik is ook gezond, licht in alcohol en nagenoeg suikervrij".

Na de wijze woorden van Karel trekken we naar de zolder van het gemeenschapscentrum voor een interessant bezoek aan het volksinstrumentenmuseum waar instrumenten uit de persoonlijke collectie van Herman Dewit ('t Kliekske) staan tentoongesteld.  We kijken en luisteren naar allerhande fluiten, een Vlaamse doedelzak, een hommel en een draailier.  In het Volkscafé schuiven we aan tafel voor een boerenplank met 4 halve broodjes belegd met kaas, rauwe hesp, preskop en plattekaas.  Een laatste glas Oude Geuze bezegelt deze heerlijke voormiddag.

Geuzestekerij De Cam
Dorpsstraat 67a
1755 Gooik
www.decam.be
volkscafédecamNOSPAM@hotmail.com

Ingrediënten (voor 3 à 4 personen):

- 4 kg mosselen
- 4 groene selderstengels
- 4 stevige uien
- 4 teentjes look
- een paar laurierblaadjes
- enkele takjes verse tijm
- peper
- cayennepeper
- boter
- een half glas water
- een stevig glas Oude Geuze

Bereidingswijze

Smelt een stevig klompje boter in een grote pot (wij zweren bij het materiaal van Demeyere).  Voeg daaraan de grof gesneden selder en de in ringen gesneden uien toe, samen met de fijngehakte look, de laurierblaadjes en de tijm.  Kruid naar believen met peper en cayennepeper voor een licht pikante touch.  Giet een half glas kraantjeswater bij het groenten-kruiden mengsel en laat 5 à 10 minuutjes zachtjes sudderen.  Voeg de goed gekuiste en gewassen mosselen toe en laat even koken (met het deksel er op).  Opschudden en de Oude Geuze toevoegen.  Ik koos voor Cantillon.  Nog eens goed opschudden tijdens het koken.  Als de mosselen zich mooi geopend hebben, ben je klaar.  Ik serveerde de mosseltjes met versgesneden Belgische frietjes.  Het gerecht laten smaken met een goed glas Oude Geuze.  Smakelijk !

En nu naar Bruxellensis Festival voor een nieuw smakenspektakel.  Behalve van dit festival, kan je de komende weken nog verslagen vinden van brouwerijbezoeken aan Sainte-Hélène, Kerkom en De Regenboog.  Ook probeer ik een reisverslag te schrijven van onze trip met de Heikantse Bierliefhebbers naar Darlington van 13 tot 17 september.

Genieten in een prachtig kader van een streep muziek, wat folklore, heerlijke streekproducten en uiteraard een goed glas bier ... het is een cocktail die onze zintuigen prikkelt.  Zo kwamen we zaterdag als vanzelfsprekend in Beersel terecht.  Daar, aan de voet van de welbekende waterburcht, konden we ons hartje ophalen.

Misschien hadden we eerst het kasteel zelf moeten bezoeken, maar als dorstige kalveren moesten we, Linty met vriendin Els en ikzelf, zonodig eerst naar de stand van de Lambikstoempers trekken.  Twee of drie glaasjes (15cl.) Moriau Oude Geuze later, werd het kasteel gesloten om het nachtelijk vuurwerk voor te bereiden.

Lang hebben we niet getreurd.  Oude Geuze 3 Fonteinen, geschonken door grootmeester Armand Debelder zelve, trok onze mondhoeken weer in de juiste plooi.  Enkele standen verder was ook brouwerij Oud Beersel present.  Hun lambik met hoppige toets kon bekoren.  Ook brouwerij Boon had een vaatje wrangzurige lambik aangestoken.  De Oude Geuze van Hanssens Artisanaal uit Dworp, deelgemeente van Beersel, toonde zich scherp citroenzurig.  Fantastisch.  Met deze 5 standen maakten we nog een drietal kleine 'geuzetoertjes', waarbij we nu eens kozen voor lambik, dan weer voor Oude Geuze, Oude Kriek of kriekenlambik.

Tussendoor mochten we ook de vele gerechtjes niet aan ons laten voorbijgaan: artisanale garnaalkroketjes bij Boelekewis, wulken (bij Hanssens) of paling (bij Alsput Hotel) in een geuzesoepje, kaas en taartjes bij Geitjesweelde, ...  Het allerhoogste genot vond ik in de 'schelle van de zeuge' van Hoeve Cuvry.  De stevige hammen werden met geuze bespoten (flesrestjes die de standen met geuze voor hen verzamelden) terwijl ze in het houtvuur wentelden.  Een ferme lap varkensvlees werd geserveerd op een stevige snee boerenbrood.

Na de Guldensporenworp, waarbij je rozijnenkoekjes kon vangen en een guldensporenjuweel kon winnen, werden de boxen opengedraaid voor wat muzikaal entertainment.  Hoofdact was Paul 'Polle Pap' Michiels, afkomstig uit ons eigen Heist-op-den-Berg.  Even later vormde het oude kasteel en de donkere hemel het uitgelezen decor voor een waanzinnig vuurwerk, knallend en flitsend op de tonen van muziek.

Na alweer een leuke werkweek spraken Linty en ik, beiden werkend in het Brusselse, vorige week vrijdag af in Restaurant 3 Fonteinen in Beersel.  We genoten er van een appelzurige lambik van 3 Fonteinen als aperitief, gevolgd door enerzijds 'Kalkoen Tijl Uilenspiegel' en anderzijds 'Parelhoen met kriek', als vanzelfsprekend begeleid met een goed glas 3 Fonteinen Oude Geuze.

Met een goedgevulde maag trokken we daarna richting Lembeek naar café De Kring, thuishaven van de Lambikstoempers.  In dit volkscafé presenteren Guy en Lydya een aardige bierlijst van een 80-tal bieren met het gamma van brouwerij Boon en lekkernijen als Malheur, Quintine, XX-Bitter, ... In het bovenzaaltje van dit café mocht Jef van den Steen ons andermaal begeesteren met zijn onovertroffen welbespraaktheid en zijn bodemloos vat bierkennis.  Lambik, faro, kriek en geuze waren dit keer de helden in Jef's verhalen.

Jef verweeft zijn passie voor bier en geschiedenis.  In zijn betoog vertelt hij over de intrede van de tarwe.  Brouwers probeerden reeds voor 1420 een percentage tarwe, een hoogwaardig en duur graan, in het brouwproces te gebruiken om de kwaliteit van hun bieren te verbeteren.  Hertog Jan IV verplichtte het percentage tarwe op te drijven: betere kwaliteit betekent meer inkomsten aan accijnzen.  Zo ontstonden de Brabantse tarwebieren met de witbieren enerzijds, de lambikbieren anderzijds.

Tot 1880 vond je in elk Brussels café twee soorten bier: lambik en faro.  Lambik, bier van de eerste spoeling was straffer, maar ook duurder dan faro, bier van de tweede spoeling.  Soms werden ze 'Half en half' gedronken of lengde men de duurdere lambik aan met water: sjamoes.  Tot slot was er ook nog de meerts, een plat tafelbier.

De economische crisis, Wereldoorlog I en de opkomst van nieuwe biertypes deed de populariteit van de lambikbieren zienderogen dalen.  Gelukkig waren er nog de boeren, die bier nodig hadden om hun knechten tevreden te stellen, om het bier in leven te houden.  Het is een mirakel dat spontane gistingsbieren nog bestaan.

Jef ging onverdroten voort over de geschiedenis van de benamingen, het ontstaan van de geuze en de fruitbieren, de opkomst van de geuzestekers, ...  Als je de kans hebt, woon dan eens een sprekersavond van Jef van den Steen bij (try before you die ...) en koop zeker zijn boek 'Geuze en kriek, de champagne onder de bieren'.

Wat ik wel nog kwijtwil, is dat de kwaliteit van onze spontane gistingsbieren nooit beter was dan de laatste tien jaar (terug naar de bron).  De Europese bescherming van dit nobel product en de strenge regelgeving hieromtrent, hebben de kwaliteit gevoelig opgekrikt.  De verkoop van de spontane gistingsbieren zit mede daardoor duidelijk in de lift, niet langer alleen in het buitenland, maar nu ook in ons eigen landje.  Voor de brouwerijen wordt een goede Oude Geuze of Oude Kriek een onmisbaar visitekaartje als bewijs van kwaliteit: Mort Subite, Lindemans en binnenkort ook De Troch brengen opnieuw een Oude Kriek op de markt.

Er werd niet alleen aandachtig geluisterd; er werd ook geproefd.  Een malse lichtzurige Lambik Boon werd gevolgd door een te kandijzoete Boon Faro.  Geuze van Hanssens en 3 Fonteinen streelden onze tong.  Mort Subite Oude Kriek moest zeker niet onderdoen.  Voor deze kriek gebruikt men twee soorten krieken: Gorsem (smaak) en Kelleriis (kleur) om alzo de kwaliteit van de zeldzame Schaarbeekse Krieken te benaderen.  Lindemans Cuvée René Kriek mag bestempeld worden als een goede 'instapkriek'.

Geuze en kriek, de champagne onder de bieren
Jef van den Steen
Uitgeverij Davidsfonds
ISBN 90-5826-410-6

Café De Kring
Steven de Waelplein 15
1502 Lembeek
Open vanaf 10:00 uur, gesloten op maandag.