De cycloon Nargis heeft begin deze maand aan zeker 78.000 mensen het leven gekost. Overlevenden lopen gevaar door de ontstane tekorten.

Het militaire regime werkt niet mee met de internationale hulpverlening. Frankrijk heeft vergeefs geprobeerd via de Veiligheidsraad de junta te dwingen mee te werken.

De Nationale Liga voor de Democratie (NLD) van oppositieleidster Aung San Suu Kyi bestempelde deze stelling als volstrekt onjuist. De kiezers die kwamen moesten ja stemmen, aldus Nyan Win van de NLD.

Het Internationale Rode Kruis en de Verenigde Naties vrezen dat honderdduizend tot 128 duizend mensen het leven hebben verloren. Beide organisaties schatten dat tussen de 1,6 en 2,5 miljoen mensen dringend drinkwater, voedsel en schuilplaatsen nodig hebben

Michel heeft van de Birmese generaals nog geen toestemming gekregen het rampgebied te bezoeken. „Ik heb gevraagd de delta in te gaan maar mocht er gisteren nog niet in. Ik hoop vandaag nog te mogen gaan", aldus Michel vrijdag. De eurocommissaris heeft naar eigen zeggen alleen een nogal „perfect georganiseerd kamp" mogen bezoeken.

"Er is sprake van stormachtige regenbuien. Misschien vormt er zich een cycloon'', aldus een woordvoerder van het VN-rampenteam tijdens een persconferentie in Bangkok. De VN baseren zich op gegevens van het Amerikaanse Cycloon Waarschuwingscentrum (JTWC).

Nargis
Myanmar is nog steeds herstellende van de gevolgen van cycloon Nargis, die op 3 mei over het Aziatische land raasde. Het officiële dodental staat op zeker 34.000 en nog bijna 28.000 mensen worden vermist. In het voormalige Birma wachten sinds de vorige orkaan nog steeds 1,5 miljoen mensen op hulp.

De militaire junta heeft de greep op het rampgebied verder versterkt. Hulpverleners en verslaggevers die zijn aangekomen in de getroffen Irrawaddy-delta worden tegengehouden bij wegblokkades op de hoofdwegen rondom de hoofdstad Yangon. "Er waren zelfs meer blokkades om er voor te zorgen dat hulpverleners niet in de getroffen gebieden komen'', aldus een leidinggevende van het VN-voedselprogramma WFP woensdag.

Aan boord van het vrachtvliegtuig zijn onder meer muskietennetten, dekens, water en bouwmateriaal. Volgens de VS is er toestemming voor nog twee hulpvluchten.
Het eerste vliegtuig met hulpgoederen van Artsen Zonder Grenzen is in Rangoon geland. De verdeling van de goederen is in handen van Birmese hulpverleners. Het militaire regime heeft na de orkaan op 2 mei nog nauwelijks buitenlandse hulpverleners in Birma toegelaten.

BRUSSEL (ANP/AFP) - De Europese Unie komt dinsdag in spoedberaad bijeen om de humanitaire situatie in Birma te bespreken.

Dat heeft de EU-commissaris voor ontwikkelingshulp, Louis Michel, maandag laten weten.

Sommige door de cycloon Nargis getroffen delen van Birma zijn nog steeds afgesloten van de buitenwereld. Dat heeft een vertegenwoordiger van de militaire junta maandag gemeld.

Tevens herhaalde hij dat buitenlandse hulpverleners geen directe hulp in het land mogen verlenen. „We accepteren hulp van ieder land en de uitgifte van hulpgoederen wordt door lokale organisaties afgehandeld”, aldus de vertegenwoordiger. De Birmese regering zou al meer dan 11,7 miljoen euro aan hulp hebben uitgegeven en 21 opvangskampen voor slachtoffers van de ramp hebben opgezet.

Tien dagen geleden veroorzaakte de cycloon metershoge golven in de zuidelijke rivierdelta waarbij naar schattingen van diverse organisaties zeker honderdduizend mensen om het leven kwamen.

Tijdens de bijeenkomst van de Europese Unie dinsdag wordt de situatie in het door de cycloon Nargis getroffen land opnieuw bekeken en wordt de EU-hulp opgevoerd. Een week geleden maakte de Europese Commissie 2 miljoen euro vrij voor noodhulp voor de slachtoffers in Birma.

Het officiële dodental is opgelopen tot ruim 28.500. Meer dan 33.000 mensen worden vermist, aldus de staatstelevisie. Volgens de Verenigde Naties zijn er veel meer vermisten: 220.000. De VN baseert zich op schattingen in 55 gemeenten in het deltagebied. De volkerenorganisatie sprak eerder al over meer dan 100.000 doden.

Het eerste transportvliegtuig van Artsen zonder Grenzen (AzG), met aan boord 40 ton hulpgoederen voor de mensen die zijn getroffen door de cycloon Nargis in Birma, is maandag geland in de stad Rangoon. Dat heeft de Azië-woordvoerster van de internationale organisatie maandag in Bangkok bevestigd.

Het is het eerste van drie vliegtuigen van de hulporganisatie die naar Birma zijn gestuurd. De lading bestaat uit water en materiaal voor waterzuivering, medicijnen, en tenten.

Teams van Artsen zonder Grenzen zijn in Rangoon en de zwaarst getroffen gebieden in de Irrawaddy-delta in het zuidwesten van het land. De hulporganisatie heeft twee boten en vrachtwagens om de goederen naar de rampgebieden te vervoeren. Het is volgens de woordvoerster nog niet duidelijk of de organisatie de goederen zelf kan verspreiden of dat Birmese militairen dat gaan doen.

Artsen zonder Grenzen is sinds 1992 actief in Birma. De organisatie heeft er 43 internationale en 1200 lokale medewerkers.

Ook een Amerikaans militair transportvliegtuig is maandag met hulpgoederen vanuit Thailand naar Birma vertrokken. Het eerste toestel met Amerikaanse hulp vervoert volgens de Amerikaanse kolonel Douglass Powell waterzuiveringsinstallaties, muskietennetten en dekens voor de slachtoffers van de natuurramp die het Aziatische land tien dagen geleden heeft getroffen.

Er zijn volgens de militaire heersers van Birma circa 62.000 mensen omgekomen of vermist als gevolg van de cycloon Nargis.

De Amerikaanse regering is een van de felste critici van het militaire regime in Birma. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rice heeft echter beklemtoond dat de cycloon geen politieke zaak is. Een eerste toestel met hulpgoederen van Artsen zonder Grenzen landde maandag in Rangoon, de belangrijkste stad van het land.

De junta legde vrijdag ook al beslag op twee vliegtuigen met hulp. Toen schortte de volkerenorganisatie de hulpvluchten op, maar na overleg met het bewind werd later besloten de vluchten te hervatten. Dit keer gaan de hulpvluchten gewoon door, aldus de woordvoerder.

Het geld zal voornamelijk voor voedsel (56 miljoen dollar), logistiek (49,6 miljoen dollar), tijdelijk onderdak (20,3 dollar) en medicatie (15,8 miljoen dollar) worden gebruikt.

Veel hulporganisaties krijgen tot dusver geen medewerking van het militaire regime in Myanmar. Het Rode Kruis heeft echter laten weten dat haar hulpverlening ,,redelijk succesvol'' is, ondanks bureaucratische rompslomp. Het Rode Kruis heeft inmiddels visa voor medewerkers verkregen, in tegenstelling tot andere organisaties als de VN

Het leger heeft de stemming in de zwaarstgetroffen gebieden, zoals de grootste stad Yangon en de zuidwestelijke delta, twee weken uitgesteld. Maar in andere plaatsen gingen de stembureaus vroeg in de ochtend open alsof het land niet is getroffen door een van de grootste rampen in haar geschiedenis.

Het referendum is de eerste stemming die wordt gehouden in Myanmar sinds 1990. Dat jaar won oppositieleidster Aung San Suu Kyi met overmacht de verkiezingen. De militaire junta heeft dat resultaat nooit geaccepteerd.

Hij herhaalde ook de woorden van Minister Verhagen die deze eerder gezegd had deze week. Bos zij, dat het niet zeker is, waar dat de 1 miljoen die Nederland aan Birma heeft gegeven naartoe gaat. Wel zij hij, dat de kansen die er zijn benut moeten worden om hulp te bieden. Ook vindt Bos een referendum niet van belang op dit moment in Birma.

Eerder werdt bekend, dat de hulpgoederen die binnen kwamen, bij de regering bleven. Of ze werden verkocht. Zo werdt in de hoofdstad Rangoon, water betaald.

Zij waren woensdag aangekomen met een vlucht uit het oliestaatje Qatar en werden dezelfde dag nog teruggestuurd.

Myanmar is ,,niet klaar'' om buitenlandse onderzoeks- en reddingsteams toe te laten die klaarstaan om de honderdduizenden slachtoffers van de cycloon Nargis te helpen, aldus het ministerie in een staatskrant. Het straatarme land wil de hulpverlening op eigen kracht uitvoeren. Talloze buitenlandse hulpverleners staan te popelen om Myanmar in te gaan, maar het uiterst gesloten land weigert hen visa te verstrekken.

Eerder in de week al zette het militaire regime een BBC-correspondent het land uit. De verslaggever was op een toeristenvisum het land binnengekomen.

Ondertussen heeft de militaire junta het dodental van de ramp officieel opgehoogd met zeventien personen tot 22.997. Hulpverleners en de regering in ballingschap schatten dat er zeker 100.000 doden zijn gevallen. Een lokale militaire functionaris heeft gezegd dat alleen al in zijn district in de delta van de Irrawaddyrivier 80.000 doden zijn gevallen.

Terwijl in het zwaar getroffen zuiden complete dorpen zijn weggevaagd, kondigde de Engelstalige staatskrant New Light of Myanmar maandag aan dat het referendum binnen enkele dagen zou plaatsvinden en dat „de gehele bevolking er vol verwachting naar uitkijkt.” De junta meldde een dag later dat het referendum in de rampgebieden, waar bijna de helft van de bevolking woont, is uitgesteld tot 24 mei.

De voorgestelde grondwet is onderdeel van de zogenoemde „routekaart naar democratie” van de junta. Het schrijven van de constitutie, door een comité dat is gekozen door het militaire regime, heeft veertien jaar geduurd en moet leiden tot verkiezingen in 2010 waaraan meer partijen mogen meedoen. Maar volgens critici is het een grote schijnvertoning en zal de grondwet de dominante rol van de militairen in de politiek op de lange termijn garanderen. Birma wordt al sinds 1962 bestuurd door militairen.

Nobelprijswinnares Aung San Suu Kyi, leidster van de oppositionele Nationale Liga voor Democratie (NLD), mag zich niet kandidaat stellen voor de verkiezingen omdat ze getrouwd is geweest met een buitenlander. De politica wordt al jaren onder huisarrest gehouden door het regime. Van de afgelopen achttien jaar heeft ze er twaalf gedwongen thuis doorgebracht.

Waarnemers vrezen dat de junta de uitkomst van het referendum naar zijn hand zal zetten door mensen te intimideren. In maart en april zijn verscheidene mensen die een geweldloze nee-campagne voerden gevangengezet, meldden mensenrechtenorganisaties.

De oppositie heeft de bevolking opgeroepen de grondwet af te wijzen. „We moedigen iedereen aan ’nee’ te stemmen”, zegt Win Hlaing, een voormalig studentenactivist die tien jaar gevangen zat in Myanmar en nu in Bangkok woont. „De bevolking van Myanmar kan de situatie niet langer tolereren.”

Volgens Soe Aung, een Myanmarese activist in Bangkok, is er een wijdverbreide woede onder de Myanmarezen over het gebrek aan respons van de militaire junta na de dood en verderf die de cycloon Nargis zaaide. Dissidenten verwijten de generaals dat ze de bevolking niet op tijd hebben gewaarschuwd voor de cycloon. „Ze waren te druk bezig met de voorbereidingen voor het aanstaande referendum”, aldus Soe. „De nasleep van de cycloon kan een grote impact hebben op de politiek.”

De grootste verandering zou volgens Soe van binnenuit kunnen komen. „De verdeeldheid binnen het regime groeit. Tijdens het bloedige neerslaan van de straatprotesten in september vorig jaar, zagen we al dat een deel van de troepen weigerde orders op te volgen van de militaire top.”

„Analisten die menen dat de nasleep van de cycloon de doodsteek kan zijn voor het regime, hebben waarschijnlijk gelijk”, aldus Birmaexpert en voormalig BBC-correspondent Larry Jagan „De vraag is alleen wanneer. Mensen verkeren momenteel in een shock en hun grootste zorg is overleven. Ze willen niet gaan stemmen voor een grondwet waar ze niet achter staan op een moment waarop hulpverlening de grootste prioriteit zou moeten hebben. Als de generaals afzijdig blijven, zal de haat zich alleen maar dieper wortelen. Ik denk dat het dan slechts een kwestie van tijd is voordat we monniken opnieuw massaal de straat op zien gaan.”

Maar de Birmanen hebben voorlopig andere dingen aan hun hoofd: geen revolutie zolang zij hun doden moeten begraven.

Zeker 22.000 mensen zijn omgekomen bij de ramp en 41.000 mensen worden nog vermist. De hulporganisatie Save the Children schat het aantal daklozen veel hoger in: „Miljoenen mensen in Birma zijn dakloos geraakt en „stapels" lijken liggen te rotten in de zon", aldus directeur van de Birmese afdeling van de organisatie in Yangon.

„Wij gaan ervan uit dat er minstens 100.000 mensen zijn omgekomen", aldus een zegsman van de Birmese regering in ballingschap in Thailand.

In de hoofdstad staat de bevolking in kilometers lange rijen te wachten op eten en water. Vanuit Pyinkaya in het zuidwesten komen verontrustende berichten binnen over mensen die sterven, omdat hulpgoederen en water de 150.000 inwoners tellende stad nog niet hebben bereikt.

Volgens Save the Children is er snel hulp nodig om de noodlijdende bevolking van eten, water en andere benodigdheden te voorzien. Inmiddels heeft Singapore behalve geld een schip met hulpgoederen naar het door de militaire junta geleide land gestuurd. Ook Bangladesh, een van de armste landen ter wereld, heeft een vliegtuig met hulpgoederen gestuurd, evenals Indonesië.

Militaire helikopters hebben water en eten verspreid over de getroffen delta, waar hele dorpjes zijn weggevaagd.

De journalist wilde verslag doen van de ramp die sinds het weekeinde al minstens 22.000 mensen het leven heeft gekost. De gesloten militaire dictatuur, die geen buitenlandse pottenkijkers wil, maakt dat voor buitenlandse journalisten bijna onmogelijk.

De autoriteiten stellen dat Westerse verslaggevers met behulp van de oppositie verkeerde verhalen de wereld in hebben gestuurd. De enkele buitenlandse journalist die in het land is, doet over het algemeen anoniem verslag.

YANGON -  Het dodental in Myanmar als gevolg van de cycloon die dit weekeinde over het land trok, is dinsdag gestegen van 15.000 tot 22.500. Ook het aantal vermisten steeg volgens de militaire autoriteiten van 30.000 tot 41.000. Dat meldde de Myanmarese staatstelevisie.

De cycloon Nargis en de daarmee gepaard gaande stormvloed richtten een verwoesting aan, vooral in de Irrawaddy-delta in het zuiden van het land. „Meer doden zijn gevallen door de vloedgolven dan door de storm zelf”, zei minister van Bijstand Maung Maung Swe dinsdag tijdens een persconferentie.

Veruit de meeste doden, 21.793, zijn dan ook gevallen in het district Irrawaddy. In het district en de grootste stad van het land Yangon zijn tot nu toe 671 doden geteld. Van drie andere regio's die ook zijn getroffen door de wervelstorm zijn nog geen gegevens bekend.

Birma is overwegend boeddhistisch en etnisch zeer divers. De Bamar -ook Birmezen genoemd- vormen de grootste groep. Het land is een van de grootste exporteurs van teakhout en is een grote speler op de wereldmarkt voor (half)edelstenen en parels.

De officiële naam is Unie van Myanmar. Het land staat onder leiding van de bejaarde generaal Than Shwe. Na de onafhankelijkheid in 1948 werd het land lange tijd Birma genoemd, maar in 1989 maakten de generaals daar een einde aan. Birma werd Myanmar en de toenmalige hoofdstad Rangoon werd Yangon. De naamswijziging wordt niet door iedereen erkend, zeker niet door de politieke oppositie. De Verenigde Naties gebruiken wel Myanmar.

De stad Naw Pyi Taw werd in november 2005 geopend en in gebruik genomen als de nieuwe hoofdstad, mogelijk uit angst voor een buitenlandse (Amerikaanse) interventie. Rangoon zou veel kwetsbaarder zijn voor een aanval dan de nieuwe afgelegen stad. Het zijn ook vooral de militaire machthebbers en de ambtenaren op ministeries die er wonen. Wegens gebrek aan enige faciliteiten verblijven hun familieleden vrijwel allemaal in Rangoon.

De nieuwe hoofdstad heeft nauwelijks winkels of uitgaansgelegenheden. Ook scholen zijn er niet gebouwd. Mobiel telefoonverkeer is er verboden „uit veiligheidsoverwegingen.” en ambtenaren moeten in woonblokken een telefoonlijn delen. Het rioleringssysteem zou nauwelijks werken. Voor zover bekend heeft nog geen enkel bevriend land zijn ambassade of consulaat verhuisd. Overigens hebben niet veel landen een ambassade of consulaat in het militair bestuurde land. Ook Nederland heeft er geen vertegenwoordiging.

Tussen 1948 en 1962 beleefde het land een periode van democratie, maar generaal Ne Win, vestigde daarna een stevige junta waaraan hij zelf circa een kwart eeuw leiding gaf. Het duurde tot 1988 voordat er echt sprake was van volksverzet tegen de junta. Die sloeg de opstand overigens hard neer, met duizenden doden als gevolg. De machthebbers beloofden wel democratisering en in mei 1990 vonden voor het eerst in dertig jaar verkiezingen plaats. Ne Win overleed in 2002.

De Nationale Liga voor Democratie (NLD) van de charismatische oppositieleidster Aung San Suu Kyi won 392 van de 489 beschikbare parlementszetels, maar de junta accepteerde de uitslag niet en regeerde gewoon verder. Er kwamen beloftes over democratisering en verruiming van burgerlijke vrijheden, maar in de praktijk gebeurde er niks. Aung San Suu Kyi, die in 1991 de Nobelprijs voor de Vrede kreeg, werd buitenspel gezet door haar goeddeels in detentie te houden, vooral in de vorm van huisarrest.

Na een opstand in september 2007, die hardhandig werd neergeslagen, opende het generaalsregime de dialoog met Aung San Suu Kyi. Die leverde weinig tot niets op en de politica blijft onder huisarrest staan. De junta zegt een routekaart naar democratie te hebben opgesteld, maar deskundigen en de oppositie doen het voornemen af als een schijnvertoning.

RANGOON - De cycloon die zaterdag en zondag over Birma trok, heeft nu, zo is geteld, ongeveer 15.000 doden. Dat meldde de Birmeese Staatstelevisie. De VN mag gaan helpen, ook Nederland heeft een bedrag van 1 miljoen gegeven, aan deze ramp.

Alleen al in de stad Bogloya zijn al 10.000 doden, het aantal vermisten staat al op 30.000. Het aantal doden, is nog steeds niet duidelijk te meten, omdat de communicatie in het land slecht of helemaal nog niet op gang is gekomen.

De Birmese junta zegt dat buitenlandse hulp welkom is, maar hulpverleners worden nauwelijks toegelaten. Om die reden kunnen de cijfers over het aantal doden niet worden bevestigd.

Veel rampgebieden zijn nog niet bereikt en gevreesd wordt dat het dodental zal oplopen. In de meestgetroffen gebieden gaat het referendum over de nieuwe grondwet zaterdag niet door.

Zie ook:

• De nieuwspagina: Ramp in Birma
• De fotopagina: Ramp in Birma

Een verdere bijdrage is afhankelijk van de omvang van de noden en de bijdrage van andere landen.

Koenders is geschokt door de enorme omvang van de ramp, Hij hoopt dat de Birmese regering snel toegang voor onafhankelijke hulp mogelijk maakt. Via Unicef steunt Nederland al een spoedteam.

De cycloon bereikte zaterdagochtend de kust van Birma en sloeg in met windsnelheden tot 190 kilometer per uur. Vele duizenden mensen zijn dakloos geworden of worden vermist; het precieze aantal doden is nog onbekend, maar de staatstelevisie sprak maandag van bijna 4000.

Het Rode Kruis helpt met onderdak, dekens, voedsel, artikelen voor persoonlijke hygiëne en medische voorzieningen voor de slachtoffers in het rampgebied.

VN–functionarissen hadden maandag een ontmoeting met Birmese regeringsministers in het door de wervelstorm gehavende Rangoon, de grootste stad van Birma. „De regering toonde zijn bereidheid internationale hulp te accepteren via VN–instanties", aldus VN–zegsman Paul Risley.

Door de wervelstorm werden de daken van veel cellen afgerukt. Bewakers dreven circa duizend gevangenen daarna samen in een grote hal, waar vuurtjes werden gestookt om het warm te krijgen. Toen vervolgens door zware rookwolken chaos en paniek uitbraken, openden militairen en agenten het vuur. Zeker zeventig gevangenen zouden gewond zijn geraakt.