Kalam had er een onbehagelijk gevoel bij. De reusachtige grot met haar Zee van Hoop, warm water en duisternis leek in teveel opzichten op Kana'an. "Zee van Hoop", dat was de naam die Oedar had gegeven aan het ondergrondse meer in de grot. Op geen ekele manier voldeed het leven in de grot  aan de voorstellingen die Kalam van zijn eigen toekomst had. Goed, Oedar had zich ontfermd over Rantvik en probeerde hem weer bij zinnen te brengen al had hij daarmee totnogtoe weinig succes. Zaltmann had de jagers en grootjagers ingedeeld in jachtgroepen. Bovendien had hij de wagarden de taak gegeven om de toegang van de grot vrij te houden van sneeuw en ijs. Dat was nodig om de jagers van tijd tot tijd naar buiten te laten gaan. De vrouwen bereidden het eten,wat nu weer kon. De tijden van rauw vlees waren voorbij omdat ze het vlees konden koken in het water van de Zee van Hoop. Voor hem zelf was er niets te doen dan zijn tijd door te brengen met A'akane of zichzelf. `Uiteindelijk ben je altijd alleen' dacht hij vaak op zijn wandelingen langs de rand van het water.

Het maakte hem somber want hij wist zeker dat er voorlopig niet te denken viel aan een voortzetting van de tocht naar nieuwe landen. Onweer, hagel, sneeuw en storm hielden nu al vele dagen aan en de jagers prezen zich gelukkig als ze ook maar even de tijd kregen om buiten op zoek te gaan naar prooidieren. Binnen in de grot was er weinig voedsel te vinden. O ja, er lagen waterluiaards genoeg maar die sliepen alleen maar, van de vroege ochtend tot de late avond. Er zat geen greintje vet meer aan. Ze deden het meeste denken aan beklede skeletten. Er ging dan ook een gejuich op onder de Anth'  als de jagers terugkwamen met een rooftand of een paar ijsratten. Eén keer hadden ze een paar nevelgarden te pakken gekregen. Het was een welkome afwisseling op de gebruikelijke soorten vlees.

Haast jaloers keek hij naar de kring van jonge jagers. De mannen lachten en vertelden elkaar steeds de mooiste verhalen over hun jacht. Soms spraken ze ook ernstig over de jagers die al dooreen rooftand om het leven waren gekomen sinds ze hier in het nieuwe Kana'an woonden. Ja, de mannen spraken al over 'An'akana'an' het "nieuwe Kana'an'. Nog even en ze waren hier helemaal thuis en wilden niet meer weg!

"Vergeef me", klonk een wat aarzelende stem plotseling naast hem. "U loopt zo vaak eenzaam en uw gezicht staat zo somber." Kalam keek verrast opzij en keek een jonge jager in het gezicht. De man keek hem haast brutaal aan maar in zijn ogen schitterde iets van verwachting en verlangen. Kalam kende hem als Tugor Adake, kortweg Tugor. Tugors vader had het ooit tot grootjager gebracht maar was vlak voor de inhuldiging van Rannhald op raadselachtige wijze verdwenen tijdens de jacht. "Heb je zo op me gelet?" vroeg Kalam verbaasd. "Ben ik zo belangrijk voor je?" Tugor sperde zijn ogen wijd open. "Natuurlijk bent u belangrijk voor me", zei hij. "U bent belangrijk voor ons allemaal maar het lijkt wel of u geen vrienden heeft." Tugors woorden klonken in Kalams oren niet brutaal maar wel heel openhartig. Een innerlijke klank in zijn hoofd zei hem ook dat de jongeman geen kwaad in het zin had. "Zaltmann en Oedar zijn mijn vrienden", antwoordde hij zonder te aarzelen maar Tugor schudde bijna meteen zijn hoofd. "Zaltmann en Oedar zijn, vergeef me dat ik het zeg, niet uw vrienden maar uw raadsmannen. Vrienden zijn Anth' waarmee je lacht, jaagt en verhalen vertelt. Mannen waarmee je je ideeën en verwachtingen deelt." Kalam schrok. Deze jongeman leek hem een stap voor te zijn als het om wijsheid ging.

"Natuurlijk heb je gelijk", verdedigde Kalam zich snel. "Maar ik moet het volk leiding geven en ik kan me niet overgeven aan vrolijkheid en luchthartigheid terwijl er nog zoveel dingen moeten worden opgelost. We hebben nog een lange weg te gaan." Tugor kon een lichte glimlach niet onderdrukken. "En die lange weg wilt u gaan zonder te lachen en plezier te hebben?" vroeg hij. Kalam voelde zich al weer betrapt en beet zich op zijn onderlip. "Ik ben blij dat je je zorgen maakt om mij maar het is echt niet nodig", zei hij afstandelijk maar het leek of Tugor daar geen genoegen mee nam. "Zou u niet eens met ons, jonge jagers, op pad willen gaan en een rooftand vangen?" Er borrelde een diep gevoel van verlangen naar avontuur in Kalam op. Het was lang geleden dat hij daarvoor was gevraagd. Tugor wachtte niet op een antwoord. "Loopt u even met mij mee, dan kunt u het zelf voorstellen. De anderen zijn veel te verlegen om het te vragen", drong hij aan. De jongen deed meteen een paar passen in de richting van de groep jagers. Kalam aarzelde dit keer geen moment en volgde de jongeman met grote stappen.

Het drukke gesprek van de jagers onder elkaar verstomde meteen toen hij bij de kring aankwam. Tugors stem klonk helder door de ruimte. "Kalam wil de volgende keer graag met ons mee om te jagen." Het leek alsof zijn laatste woorden bevroren, zo stil werd het. De mannen keken de man die zij als hun uitverkorene beschouwden afwachtend aan. Kalam begreep dat hij iets moest zeggen. "Dat was wat ik wilde voorstellen", de woorden kwamen er langzaam en aarzelend uit. De jagers wisselden onmiddellijk blikken met elkaar en keken toen hun leider weer aan terwijl ze met een glimlach op hun gezicht knikten. "Ze kijken ernaar uit", glimlachte Tugor nu.

Kalam's blikken dwaalden nu onwillekeurig af naar de wagarden. Sommigen lagen te slapen, een paar waren aan het worstelen met elkaar en weer anderen liepen wat rond, zwijgend en steeds kijkend in de richting van de opening van de grot. Sinds Zaltmann hen had gezegd de toegang tot de grot vrij te houden van sneeuw en ijs, zagen zij daarin hun grote taak. Gemakkelijk ging het even zo goed niet altijd want Zaltmann had geen knuppelmannen aangesteld en dus moesten de wagarden op eigen houtje naar het "werk".  Gelukkig hield één van de grootjagers dat allemaal netjes voor hen in de gaten. Toch was Kalam nog niet tevreden. Als hij de samenhang onder de jagers vergeleek met het gebrek aan bindingen tussen de wagarden, dan voelde hij onvrede in zich opkomen. Geen Gamor! Daarin moest verandering komen. Hij keek om zich heen en zag hoe Oedar probeerde met Ranntvik in gesprek te komen maar de man gilde en krijste meer dan de helft van de tijd onsamenhangende geluiden en woorden. Zaltmann was tot Kalams grote verbazing in gesprek met één van de vrouwen. Hij had altijd gedacht dat de grootjager daarvoor geen aandacht meer zou hebben maar hier in de grot...

"Het beste is om elke dag samen wat verhalen uit de Gamor Anth'em op te zeggen. met z'n allen. Ook de wagarden moeten daaraan meedoen", ried Oedar hem aan. "Als we dat doen, kunnen we ze ook vragen stellen. Vragen of ze zelf kunnen bedenken waar zo'n verhaal op slaat." "Vragen"? reageerde Kalam verontrust. "Hoe wil je dat ik aan wagarden iets ga vragen? Ik zou iet weten welke woorden ik daarvoor heb." Oedar zuchtte en knikte tegelijk. "Het zal niet meevallen", gaf hij toe. Hij keek zwijgend in de richting van de wagarden. "Maar heb ik het goed gezien, ben je een beetje in gesprek met de jagers?" Kalam haalde geïrriteerd zijn schouders op." "Ik ga een keer met ze jagen", antwoordde hij haast tegenstribbelend.

 "Maar wat heeft dat ermee te maken?" "Laat hen tijdens zo'n bijeenkomst eens vragen stellen aan de wagarden. Zij hebben, denk ik, minder weerstand, minder tegenzin. Het gaat er niet om of je de woorden hebt, die heb je wel. Het gaat erom of je ze wilt gebruiken", ging hij verder." Kalam bleef met een nukkig gezicht voor zich uit kijken en Oedar voelde hoe de wanhoop stukje bij beetje bij hem naar binnen gleed. "Als je met de jagers op pad gaat, kan het best zijn dat ze beter kunnen jagen dan jij. Je hebt het al tijdenlang niet gedaan. Dan is het zaak van hen te leren. Je kunt van hen leren..."  Hij maakte zijn zin niet af maar keek Kalam doordringend aan...

En weer was hij alleen. Het hete water borrelde vlak bij zijn voeten en de dampen omgaven bij tijd en wijle zijn hoofd. Het voelde heerlijk aan, een warme deken die de koude gedachten in zijn hoofd verdrong. Hij wilde niet denken aan de woorden van Tugor en niet aan die van Oedar. Hij wilde niet eens de klanken en stemmen horen die zijn hoofd soms bereikten, al was dat de laatste tijd wel wat minder. Hij wilde de warmte aan zijn hoofd voelen en hij wilde dat dit het laatste was wat hij ooit zou voelen. Langzaam boog zijn bovenlichaam zich naar voren zodat zijn hoofd verder in de hete dampen terechtkwam. het leek hem meer troost te geven dan ooit. Uitverkorene! Een mooie uitverkorene, een jonge jager en een raadsman wisten alles beter dan hij! Eenzaam en alleen was hij, nee hij was geen uitverkorene. Hij was het offer dat de Anth' hier aan de Zee van Hoop zouden brengen. Een offer voor het nieuwe huis. Verder voelde hij zich naar voren zakken en zijn knieën knikten.

"Dat is niet de weg", A'akane sloeg haar arm om zijn middel en trok hem achteruit. "Je mag ons nu niet verlaten, je mag ons niet in de steek laten", zei ze. "Ik heb met je vader gesproken. Je bent de uitverkorene. Niet omdat je dat zelf vindt maar omdat wij je als uitverkorene zien. Je hebt je hoge plaats niet aan jezelf te danken maar aan onze inzichten. Maak daar dan ook gebruik van."

Kalam hoorde de woorden in de verte klinken en voelde hoe hij langzaam ontwaakte uit een diepe slaap en even leek het alsof hij zichzelf zag bij het wakker worden. Hij knipperde met zijn ogen en voelde nu hoe de warmte niet van de dampen uit de Zee van Hoop naar hem toe kwam maar van het gezicht van A'akane. Hij glimlachte en prevelde een paar woorden, haast onverstaanbaar maar A'akane wist wat hij zei: "In mij zijn jullie één, Gamor an Gamor." Ze gaf hem een lange warme kus op zijn lippen en de warmte die Kalam zo even nog als terughoudend had ervaren, stroomde nu met wilde golven door hem heen.

De lucht was open. Zonnestralen leken zich sinds lange tijd weer ongehinderd langs de lucht te kunnen bewegen en wolken waren tot in de verste verten niet te zien. Kalam genoot volop van de jacht en het gaf hem een goed gevoel om te zien hoe de jonge jagers behendig een ring vormden om de groottand die tot vlakbij hun grot was afgedwaald. Het dier moest afgedwaald zijn want eenzame groottanden kwamen zo goed als nooit voor. Het jagen op de dieren was gevaarlijk want ze waren groot, sterk en zo nu en dan uiterst snel met hun enorme slagtanden. De mannen zochten dekking achter grote brokken wit en blauw ijs en schote hun pijlen af. Het dier schreeuwde woedend, rende op de jagers af terwijl hij zijn slagtanden naar beneden bewoog en vertrapte een groot brok wit ijs. Tot zijn schrik zag Kalam hoe één van de jagers haast als een ijsrat werd opgetild met een slagtand en een heel eind door de lucht vloog. De anderen schoten opnieuw een zwerm van pijlen af en het dier schreeuwde nog vervaarlijker. Het keerde zich om en rende nu op een andere groep belagers af. Zij maakten aanstalten om zich uit de voeten te maken maar het was niet meer nodig. Plotseling zakte het dier met een harde plof in elkaar. Het geschreeuw verstomde en de wild slingerende slurf was het laatste dat de grond raakte. Een groottand, dat betekende voedsel voor lange tijd. 

En of Kalam had geleerd van de jonge jagers en nu deed hij het weer. Hij luisterde naar Tugor die de ene vraag na de andere op de wagarden afvuurde. De antwoorden kwamen moeizaam. Zoals Kalam niet wist hoe hij moest vragen, zo wisten de wagarden niet waarom het nodig was om antwoord te geven. Toch kwamen er antwoorden, een paar. Kalam had goed geluisterd en toen Tugor was uitgesproken keek Kalam de groep wagarden rond. "Volg mij, als je wilt",  het waren die drie laatste woorden die hij van Tugor had geleerd. De wagarden keken elkaar geschrokken en onzeker aan en aarzelend volgde er een instemmend gebrom.

De open luchten hielden aan en de zon bleef elke dag weer iets langer en iedere dag voelden haar stralen ook weer net iets warmer. Zo kwam de dag dat Kalam met Tugor langs de oever van de Zee van hoop wandelde en zei: "Morgen trekken we verder, als je wilt." Tugor keek hem verheugd aan. "Ik wil", lachte hij en de twee mannen sloegen de armen om elkaar heen, lachten en maakten een rondedans. Door de grot klonk een langdurig gejuich want de Anth' hadden het teken begrepen. "We gaan!"

Http://mythologie.wordpress.com

Service

Het woord twistappel is afkomstig uit de Griekse mythologie. De godin van de ruzie, Eris, wierp de appel onder de gasten die op de bruiloft van Peleus en Thetis met het opschrift  "voor de schoonste". De twist die daaruit voortkwan, luidde de Trojaanse oorlog in. 

 www.dbnl.org/tekst/stoe002nede01_01/stoe002nede01_01_2406.htm

www.cbs.nl/nl-NL/menu/themas/dossiers/levensloop/methoden/2007-sociale-samenhang-in-beeld-pub.htm

www.writersblog.nl/2005/02/19

www.intensievemenshouderij.nl/www/2007/07/11/het-is-tijd-voor-een-innerlijke-klimaatverandering/

www.spiritualiteit.blog.nl/archives/2007/08/