Lezingen:
Ezechiël 33,7-9
Romeinen 13,8-10
Matteüs 18,15-20

Wanneer er iets fout gaat, wanneer onze plannen mislukken of onze onderlinge relaties verstoord raken, is vaak niet de eerste vraag die gesteld wordt: "hoe lossen we het op?", maar "wie heeft de schuld?" Een heel spontane reactie, die je al bij kleine kinderen kan ontdekken. Als een volwassene de kamer komt binnengestormd, gealarmeerd door het lawaai van een brekende vaas, zijn vaak de eerste woorden van het kind "het is mijn schuld niet". Ook bij conflicten of wanneer we geconfronteerd worden met iemand die in een nadeliger situatie zit dan wij, dan zoeken we onze eerste geruststelling in de schuldvraag. Ik heb het niet gedaan, ik heb hier geen schuld aan. En daarmee is voor velen de kous af.
De profeet Ezechiël krijgt in de eerste lezing van deze zondag een strenge waarschuwing: niet alleen daders hebben schuld. Als hij als profeet de zondaars niet waarschuwt, laadt hij door deze nalatigheid evengoed schuld op zijn schouders. Mensen zijn immers niet alleen verantwoordelijk voor zichzelf, maar dragen ook de verantwoordelijkheid voor elkaar.

In het Matteüsevangelie lezen we dat ook de christenen onder elkaar zich van die verantwoordelijkheid moeten bewust zijn. Wanneer iemand gezondigd heeft en dit raakt bekend, mag de gemeenschap daar niet achteloos aan voorbij gaan. Eerst moet er onder vier ogen met hem gesproken worden. Als hij zich bekeert, is daarmee de kous af. Maar als hij weigert, wordt de verantwoordelijkheid van de gemeenschap juist groter: eerst worden er enkele getuigen bij gehaald en als dat hem niet overtuigt, dan wordt de hele gemeenschap betrokken. Pas dan kan er gezegd worden: we hebben alles geprobeerd, we hebben hier geen schuld meer te vereffenen.

In onze hedendaagse oren zal deze procedure misschien wat vreemd klinken. We zijn gewend om ons niet met elkaar te bemoeien. Ieder moet maar voor zich uitmaken wat hij of zij doet. "Daar hebben wij geen zaken mee", klinkt het dan. De lezingen van deze zondag spreken dat tegen. Ook de heilige Augustinus nam deze gemeenschappelijke verantwoordelijkheid op in onze kloosterregel. In een kloostergemeenschap - ik zou zeggen: in elke christelijke gemeenschap - dragen we niet alleen zorg voor onze eigen levenswandel, maar moeten we ook bekommerd zijn om de medemensen die dreigen van de gemeenschap, van zichzelf of van God te vervreemden.

Vanuit de praktijk zouden we daar heel wat bezwaren bij kunnen hebben: de ervaring leert namelijk dat mensen die zich met veel overgave om de handel en wandel van hun medemensen bezighouden, het niet per se zo nauw nemen met hun eigen zonden. Dan wordt het corrigeren van medebroeders of geloofsgenoten een manier om niet met je eigen bekering bezig te hoeven zijn. En ook de andere kant van de medaille blinkt niet altijd: veel mensen laten zich niet zomaar op hun plaats zetten door een ander. Dan worden Bijbelverzen in het genre van "de splinter en de balk" handig omgedraaid.

Paulus geeft ons in de brief aan de christenen van Rome de vuistregel in handen waarmee we kunnen toetsen of onze bekommernis om elkaars fouten zuiver op de graat is: bemin uw naaste als uzelf. De liefde berokkent de naaste geen enkel kwaad. Zij moet het enige zijn dat we onderling aan elkaar schuldig zijn. Wie op het punt staat een ander aan te pakken, moet zich eerst de vraag stellen vanuit welke gezindheid we die aandrang hebben. Gaat het om het oplossen van onze eigen ergernis? Of proberen we in de ander goed te maken wat we in onszelf afkeuren? Dan is onze bedoeling niet zuiver genoeg. Onze enige drijfveer moet zijn: help ik mijn medemens hiermee op een weg van verzoening en vrede?

Het is heel comfortabel om vanuit een hoge toren op andermans gedrag neer te kijken en er een oordeel over te vellen. Onze maatschappij speelt op dit gevoel in door de fouten van bekende figuren breed uit te smeren in alle mogelijke media. Sportman A rijdt te snel, zanger B drinkt, acteur C gebruikt drugs, politicus D neemt het niet zo nauw met huwelijkstrouw... dit alfabet kan ik heel lang maken. Natuurlijk is wat zij doen niet netjes of zelfs slecht en fout. Maar door dit zo te grabbel te gooien, maken we meer kapot dan er gered kan worden. Jezus' methode is veel menslievender: eerst onder vier ogen, dan in kleine kring en pas als dat echt niet werkt... maar pas dàn. Trouwens: Jezus eindigt die procedure niet met: en als hij dan niet luistert, sluit hem dan maar op, of schiet hem maar neer. Neen, er staat: beschouw hem dan als een heiden of een tollenaar. Zeg maar: een buitenstaander, maar geen hopeloos geval. Geen vergelding, maar wel een bescherming van de gemeenschap tegen slechte invloed van binnenuit. Maar de deur blijft openstaan.

Het vervolg van dit hoofdstuk van het Matteüsevangelie, dat we de komende weken zullen beluisteren, spreekt ons verder over de plicht om elkaar te vergeven. Tot zeventig maal zeven maal. Wanneer onze broeder of zuster spijt heeft, mogen we ons hart niet voor hem of haar sluiten. Zoals God een berouwvol en nederig hart niet afwijst, zo moeten ook wij barmhartigheid betonen aan wie iets tegen ons misdaan heeft. Anders, zo schrijft Augustinus in onze kloosterregel, wordt het bidden van het Onze Vader een leugen.

Onverschilligheid noch bemoeizucht zijn op hun plaats wanneer we onze medemensen van de goede weg zien afdwalen. Onze liefde, en niets anders, moet de drijfveer zijn om daar als gemeenschap op de juiste manier op te reageren, steeds in de eerste plaats met een oeverloze wil tot verzoening en herstel van de onderlinge relatie. Onze schuld zij onze vergevingsgezinde liefde. Dan pas kunnen we eensgezind bidden tot onze hemelse Vader. En Jezus verzekert ons: als we eensgezind bidden, zullen onze gebeden niet voor dovenmansoren klinken.

Op vrijdag 11 juli 2008 gaven mijn oud-klasgenoten uit het middelbaar David Simons en Elke Peeters elkaar het ja-woord ten overstaan van de kerkgemeenschap te Kalmthout. Een meer dan tien jaar lange droom en belofte werd vervuld: ik mocht tijdens deze viering de voorganger zijn. Na de intense viering was er een heerlijk feest, dat nog lang zal blijven nazinderen.
Lieve Elke en David, ik wens jullie alle geluk en goeds toe op jullie levensweg als gehuwden. Moge elke dag van jullie toekomst zijn zoals de dag van jullie huwelijk: puur genieten!
Dank ook, omdat ik dit van op een zo bevoorrechte plaats mocht meebeleven.

Lezingen:

naar 1 Kor. 13,1-8      Het hooglied van de liefde.
Joh. 2, 1-11                 Wijnteken op de bruiloft te Kana

Verwelkoming aan het portaal

Op woensdag 1 september 1993, zo'n 5427 dagen geleden of bijna 15 jaar heb ik kennis mogen maken met jou, David. Dat is langer geleden dan we toen oud waren... Er is intussen zoveel gebeurd dat we nooit hadden durven verwachten. Zoveel mooie en zoveel moeilijke gebeurtenissen. Als je toen zou verteld hebben dat we hier vandaag zouden staan, wat zou ik dan gedaan hebben? Lachen, huilen, slaan, weglopen? We zullen het nooit weten.
Maar dit weet ik wel: dit is een dag waar we met ons drieën heel erg naar hebben uitgekeken.
Ik ben dankbaar dat jullie me gevraagd hebben om deze mijlpaal in jullie relatie mee voor te bereiden en hier te vieren. In naam van de kerkgemeenschap mag ik jullie verwelkomen, samen met jullie familie, vrienden en collega's, met al die mensen die zoals ik opgetogen en dankbaar zijn omdat jullie met jullie relatie ook een teken van Gods liefde willen zijn.

Homilie

Het moet nogal een feest geweest zijn, daar in Kana. Gewoonlijk vroeg men in die tijd het hele dorp voor een bruiloftsfeest. Vaak werden ook heel wat mensen uit de omgeving gevraagd. Maria, de moeder van Jezus was op het feest en ook Jezus en zijn leerlingen waren uitgenodigd. Familie, vrienden, collega's... een hele hoop volk.
Maar dan krijg je die onvoorstelbare mededeling: de wijn is op. Heeft de tafelmeester zich misrekend? Zijn de genodigden zo gulzig geweest dat in het midden van het feest alles al op is? In elk geval: 't is crisis. De sfeer staat op het spel, om van de reputatie van het kersverse bruidspaar nog maar te zwijgen.
Maria heeft blijkbaar het gerucht opgevangen en gaat Jezus melden dat er een probleem is. De wijn is op. Jezus wimpelt haar af. Waarom zou Hij zich daar mee bezighouden?

En dan keert het verhaal. Even plots als het probleem is Jezus daar met een absurde oplossing: vul de kruiken voor de voetwassing terug met water en laat het proeven aan de tafelmeester. Dacht Jezus misschien dat iedereen al zo dronken was dat ze het verschil tussen water een wijn niet meer zouden proeven? Neen. Het eerste grote teken van Jezus was gebeurd: het water was in wijn veranderd...
Zes kruiken van ongeveer honderd liter, dat zijn ongeveer achthonderd flessen wijn. Toen ik vorige week vroeg met hoeveel aanwezigen er vanavond gevierd zal worden, wilde ik eens uitrekenen op hoeveel flessen per persoon we zouden komen. Dat zijn er bijna vier en half. Let op: vier en half, plus datgene wat de gasten daarvoor al gekregen hadden, de wijn die het bruidspaar zelf schonk. ‘n Stevig feestje hé.

David en Elke, jullie kozen deze evangelielezing natuurlijk niet uit om jezelf tijdens de viering zorgen te hoeven maken over de bestellingen voor het feest straks. En ook niet om jullie genodigden al een fikse kater in het vooruitzicht te stellen... Het evangelie van het wijnwonder in Kana vertelt eigenlijk iets anders. Als je dat bruiloftsmaal ziet als een symbool voor jullie leven en de wijn als een teken van jullie liefde en geluk, krijgt dit verhaal meteen een veel diepere betekenis. Wie Jezus uitnodigt om aanwezig te zijn op zijn levensfeest, krijgt bovenop het geluk en de liefde die er al vanzelf aanwezig is er nog eens onvoorstelbaar veel liefde en geluk bij. Wie jullie goed genoeg kent, wéét dat er al zo veel liefde en geluk bestaat in jullie relatie. En daar wil God vandaag door het sacrament van het huwelijk nog eens overvloedig veel aan toevoegen. Niet omdat er een tekort is, maar juist omdat Hij weet - net zoals ik en zoveel anderen hier dat weten en hebben mogen ervaren - dat jullie van die overvloed zullen delen aan wie jullie nabij zijn. In de eerste plaats denk ik dan aan de kinderen waarmee God jullie huwelijk zal zegenen en de talloze kinderen die jullie als onderwijsmensen ontmoeten en begeleiden. Het is schitterend dat jullie klasjes hier vertegenwoordigd zijn. Maar ook jullie familieleden, vrienden en collega's: ze weten dat ze bij jullie welkom zijn. ...en natuurlijk weten we allemaal ook wel dat er ook een tijd moet zijn om eens heerlijk te cocoonen. Die zullen we jullie zeker gunnen.

We hebben heel wat met elkaar gepraat over de levenskeuze die jullie vandaag maken. Heel wat hoekjes en kantjes van het uiteindelijk toch ondoorgrondelijke mysterie van het huwelijk hebben we belicht. Jullie hebben van mij heel wat vragen voorgeschoteld gekregen. En die zijn nog niet gedaan. Dadelijk heb ik weer wat vragen voor jullie.
Toen ik vroeg wat voor jullie belangrijk is om een goed gezin te zijn, hebben jullie me onder andere verteld dat vergeving, elkaar steunen en aandacht geven, de vrede bewaren en tot stand brengen en een gezond realisme in wat je doet en hoopt voor jullie heel belangrijk zijn.
De eerste lezing is daarom voor jullie meer dan een mooi gedicht over de liefde. Jullie nemen het in jullie huwelijk mee als een richtingwijzer. Liefde is geduldig, zachtmoedig zonder maat, zij is op zoek naar vrede, vernietigt alle kwaad. Grondhoudingen die jullie nastreven, maar ook al heel vaak in praktijk brengen. Zo is heel deze viering tegelijk een verkondiging van wat er al bij jullie leeft en begint vandaag toch iets dat helemaal nieuw is. Het lied tussen de lezingen zegt niet voor niets: deze dag is de eerste dag van mijn leven. Ook al is er zoveel dat je zal herkennen, vanaf vandaag zal er ook heel wat nieuw zijn voor jullie.

Jullie belofte van trouw, elkaar aanvaarden als tocht- en lotgenoten voor jullie levensweg is in de eerste plaats een geschenk aan elkaar. God heeft jullie gezegend met heel wat talenten. Er staat een boeiende toekomst te wachten, waarin je kan zeggen: "wij horen bij elkaar". Je kan elkaar aan iemand voorstellen met "dit is mijn man", "dit is mijn vrouw". Wij zullen de ringen aan jullie vingers zien en in jullie huis het kunstwerk dat jullie als herinnering aan deze dag willen bewaren. Maar meer nog dan aan die symbolen, zullen we het merken aan hoe jullie met elkaar en met ons omgaan. Aan die gebeurtenissen, waar woorden geen vat op hebben.

Moge God jullie gezin zegenen met die overvloed van geluk en liefde die de bruiloftsgasten te Kana mochten ondervinden, omdat de Heer bij hen te gast mocht zijn. Dat is de raad die ik jullie wil meegeven: nodig de Heer altijd uit om in jullie huwelijk aanwezig te zijn. Je kan tot Hem bidden, Hem danken, Hem zegenen, zijn en jullie liefde vieren, maar ook klagen en smeken, want ook die moeilijke momenten horen er bij. Hij zal er zijn voor jullie. Zo wordt deze dag het startpunt van de mooiste tijd van je leven, heel jullie leven lang, een feest!

]]> http://frvincentc.wordpress.com/?p=255 Sat, 05 Jul 2008 15:00:00 +0000 Vincent Ceulemans http://frvincentc.nl.wordpress.com/2008/07/05/huwelijksviering-van-inge-en-ronny/ Op zaterdag 5 juli 2008 zijn Ronny Verstraelen en Inge Cox met elkaar getrouwd in de Sint-Willibrorduskerk te Merksplas. Na een jaar voorbereidingen mocht ik in de naam van de Kerk dit huwelijk inzegenen. Tijdens de viering sprak ik deze woorden uit:

Verwelkoming bij het kerkportaal

Beste Inge en Ronny,
jullie hebben lang naar deze dag, naar dit moment toegeleefd.
Het was voor mij een grote eer om daarin een beetje wegwijzer te mogen zijn. Samen bouwen jullie aan jullie huwelijk als aan jullie huis. In dit huis van de gemeenschap van God mag ik jullie nu verwelkomen. Jullie mogen er thuiskomen bij de Heer en bij al deze mensen die om jullie geven en blij zijn met jullie keuze.
Nu wil ik jullie voor gaan naar het altaar van de Heer, waar we Zijn en jullie liefde dankbaar mogen vieren.

Lezingen:
Het verhaal van Grote Haas en Hazeltje
1 Kor. 13, 1-2
Mt. 7,21.24-27

Homilie

Wie de woorden van Jezus beluistert en er naar handelt, is zoals een verstandig mens die zijn huis op een rots heeft gebouwd…

Beste Inge en Ronny,
we zijn samen ongeveer een jaar lang op weg gegaan, om op dit moment uit te komen. Wat 10 jaar geleden begon als een prille relatie wordt vandaag voor de maatschappij en voor de geloofsgemeenschap “een gezin”.
Net zoals jullie bij de bouw van jullie huis eerst plannen moesten maken en goed moesten nadenken, hebben jullie voor deze stap heel wat voorbereiding, gesprekken en denkwerk gedaan. Toen ik enkele weken geleden vroeg of jullie er klaar voor waren, was het antwoord heel duidelijk: het wordt tijd dat het zover is. En nu is het zover.
Jullie willen van jullie nieuwe huis een thuis maken. Bij het begin van de viering hebben jullie van dat huis een prachtig symbool gemaakt voor jullie huwelijk. In deze viering willen jullie de inspiratie vinden om dit waar te maken.
De lezingen van zonet kunnen daarvoor heel wat inspiratie geven. In het verhaal van Grote Haas en Hazeltje is één ding heel duidelijk: hoe meer je probeert te vertellen hoeveel je van iemand houdt, hoe meer je beseft dat zoiets niet lukt. Liefde is iets dat altijd aan onze woorden ontsnapt. We kunnen het niet vatten. Het is altijd groter en rijker dan wat we met ons hoofd kunnen begrijpen. Het lukt alleen maar met ons hart.
De eerste bijbelse lezing zet nog een stapje verder: zonder liefde is al het andere zinloos. Je mag alle talenten en gaven bezitten, rijkdom en kennis. Zonder de liefde zijn deze mooie dingen leeg en levensloos.
Jullie eigen leven vertelt hiervan: de hobby’s waardoor je elkaar hebt ontmoet, het werk dat je doet, jullie huis … en nog het meest: jullie relatie. Zonder liefde, in al haar verschijningen en intensiteiten, zou het allemaal maar een dooie boel zijn.

In de evangelielezing van deze viering zegt Jezus dat op nog een andere manier: niet iedereen die “Heer!” tegen Hem zegt zal het koninkrijk der hemelen binnengaan, maar zij die de wil van de Vader doen. Het is niet genoeg om te weten en te vertellen wat God van ons vraagt, namelijk God, elkaar en jezelf beminnen. Het moet ook in je concrete leven zichtbaar zijn.
Dat is de wil van de Vader. Dat is wat Jezus ons heeft voorgeleefd.
Wie zo doet, heeft het huis van haar of zijn leven op een stevige rots gebouwd. Huizen zijn kwetsbare dingen. Dat merk je bij overstromingen en aardbevingen, maar evengoed als er brand uitbreekt. Een huis kan van buitenaf verwoest worden, maar ook van binnenuit. Zo is het ook met jullie huwelijk. Zoals jullie zelf de fundamenten van jullie huis hebben gemetst, zo beseffen jullie heel goed dat ook jullie relatie een stevig fundament nodig heeft om doorheen de stormen en moeilijkheden van de toekomst stand te houden.
Jullie kiezen ervoor om een open huis te hebben: ook anderen zijn er welkom. In de eerste plaats zijn dat in deze periode je familie en vrienden. In de toekomst zullen daar ook jullie kinderen bij komen. Die zullen met veel liefde en goedheid begroet worden, dat durf ik voorspellen vanuit de manier waarop jullie allebei, en vooral jij, Inge, met zoveel vuur en enthousiasme vertelt over je werk.

Jullie zijn al een hele tijd samen onderweg in het leven. Vanuit de judo en de KLJ kregen jullie heel wat waarden mee, die de stap die jullie vandaag zetten steunen en mogelijk maken. Blijf trouw aan deze belangrijke bagage, deel haar met veel mensen om jullie heen en grijp er naar terug als tegenslag de kop opsteekt.
Als symbool voor en herinnering aan deze dag kozen jullie een olielamp als huwelijkskaars. Een bijzonder mooi en verstandig beeld voor wat jullie nodig hebben in jullie relatie. Om het licht brandend te houden, zullen jullie af en toe ergens olie moeten bijvullen. Tijd maken voor elkaar, ook tijd maken voor God. Hij moge vandaag en alle dagen van jullie leven jullie huwelijk zegenen, zodat het voor wie het ook maar wil horen of zien duidelijk is: deze twee mensen houden van elkaar, zoveel dat ze hun toekomst aan elkaar geschonken hebben.
Ik wens jullie daarbij alle geluk en steun toe.
Amen.

Lezingen:
Handelingen 3,1-10
Johannes 21,15-19

Beste familieleden,
toen Paus Johannes Paulus II overleed, werd verteld dat er zich bij zijn aankomst in de hemel een merkwaardig gesprek ontwikkelde.
De Heer Jezus die hem begroette fronste zijn wenkbrauwen wanneer Johannes Paulus zich voorstelde als opvolger van Petrus en hoofd van de katholieke Kerk.
Na enig zoekwerk in het boek van de uitverkorenen haalde Jezus zijn schouders op
en vroeg: heeft u misschien nog een andere naam?
-Natuurlijk, zei Johannes Paulus. Voordat ik paus werd, heette ik Karol Józef Wojtyla.
Onder die naam werd hij tot zijn opluchting wel gevonden.
-Het is in orde, zei Jezus. Treed binnen in het koninkrijk der Hemelen.
-Heer, zou ik U iets mogen vragen? vroeg de paus een beetje bedremmeld.
Hoe komt het dat U me niet kent onder mijn pausnaam?
-Pausnaam?
-Wel ja, de naam die ik koos toen ik gekozen werd tot hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk.
-Kerk?
-Ja Heer, die U gesticht hebt, die onder leiding van Petrus uitgegroeid is tot een wereldwijde gemeenschap van gelovigen die uw Naam belijden.
-Petrus?
-Ja, die U geroepen hebt om U te volgen en U te vertegenwoordigen.
-Simon Petrus?
-Ja! Ik ben zijn opvolger.
-Ongelofelijk. Dat vissersclubje bestaat dus nog altijd?

Als je vandaag kijkt naar wat de Kerk geworden is in de loop van de voorbije tweeduizend jaar, kan je je inderdaad verwonderen over het feit dat die Jezus-beweging nog steeds bestaat.
De twee apostelen die we vandaag vieren, Petrus en Paulus, zijn bij het begin van onze tijd heel belangrijke figuren geweest voor de Kerk. Door hun verkondiging bij joden en heidenen hebben ze het evangelie doorgegeven aan generaties christenen, die, geïnspireerd door Jezus, gewerkt hebben aan wereldvrede, rechtvaardigheid, zorg voor de schepping en eerbied voor het leven. In het mysterie van het lijden, de dood en de verrijzenis van Jezus Christus worden we meegetrokken in de dynamiek van Gods liefde.
Zo'n kostbare en levende traditie kan je moeilijk "een vissersclubje" noemen.
De anekdote wil met haar humor een steek geven aan het belang dat de Kerk ook in zichzelf heeft ontdekt in de loop van de tijden. Dat hebben we onder andere aan Paulus te danken.
Paulus schrijft in de eerste eeuw na de kruisdood van Jezus, toen de Kerkgemeenschap helemaal geen instituut van macht of aanzien was - integendeel: een vervolgde en verdrukte gemeenschap - dat de gelovigen samen het Lichaam van Christus zijn. De Kerk is het Lichaam waarvan Christus het Hoofd is en alle gedoopten zijn Zijn ledematen.
Daarom dat de verbondenheid tussen christenen over de gehele wereld zo belangrijk is.
Het belang van gemeenschap en verbondenheid in ons geloof wordt heel vaak vergeten in onze tijd en maatschappij, waarin ieder maar voor zich moet uitmaken wat zijn of haar leven zin geeft. Je moet het zelf zoeken. Alsof geloof iets gevaarlijks is, zoals sigaretten of alcohol, zoiets waarvan je als ouder tegen je kind zegt: het is niet goed, maar het wel zelf verbruikt.
Ik zou ons christelijk geloof liever vergelijken met goede muziek: die houd je ook niet weg van je kinderen omdat ze later zelf moeten kunnen kiezen wat ze mooi vinden. Natuurlijk mogen ze dat... en ze zùllen dat ook. Denk maar aan je eigen voorkeur en hoe die al of niet door de vorige generaties werd gesmaakt. Maar wie elkaar het mooie van het leven niet aanbiedt... wat voor goeds kan je daarvan verwachten?
Petrus en Paulus hebben met heel hun leven, tot in hun marteldood toe, van hun geloof en liefde voor Christus getuigd. Ze hebben als herders van de kudde gedaan wat ze konden om aan mensen te tonen: God houdt van je, Hij geeft je onvoorwaardelijk zijn liefde en nodigt je uit die liefde ook door te geven aan alle mensen, want ze zijn je broers en zussen.

Wij allemaal kunnen voor elkaar een Petrus zijn, een steenrots waarop anderen kunnen steunen. Ieder zal dat met haar of zijn eigen talenten en mogelijkheden doen. Sommigen zullen meer de zorgzame en genezende Petrus zijn, anderen de leidersfiguur, weer anderen de trouwe en standvastige luisteraar of een vurige verkondiger van hoop. Onze familie heeft al deze talenten nodig om een toekomst te hebben en een weekend als dit te doen slagen. Het ontdekken en waarderen van die talenten is ongetwijfeld een belangrijke uitdaging om de verbondenheid die we in dit weekend willen uitdrukken toekomst te geven.
Houden we onze levensmuziek voor onszelf?
Of laten we de mensen na ons er al naar luisteren en zelf bepalen wat ze er graag van horen en wat niet?
En net zoals Paulus en Petrus rekening moesten houden met hun tijd en maatschappij, zullen ook de Kerk van vandaag, onze familie vandaag moeten luisteren naar de tekenen van de tijd, open staan voor de kansen die vernieuwing biedt, maar ook zorgzaam voor de rijke tradities die we met ons meedragen.

Als wij hier samen eucharistie vieren, is dat een viering in gemeenschap met de hele Kerk: met alle mensen die net zoals wij gedoopt zijn en in de Geest belijden dat God in Jezus zijn liefde voor de mensen is komen tonen. Alle mensen... al onze broers en zussen, de kinderen van God, ook zij die door hun sterven een andere plaats gekregen hebben in ons leven. We noemden bij het begin van de viering de namen van onze overleden familieleden. Voor elke tak komen daar nog eens heel wat andere namen bij, voor elk van ons zijn er nog zoveel andere namen van dierbaren die we hebben toevertrouwd aan Gods liefde, toen ze van ons zijn heengegaan.
Maar er zijn nog evenveel namen van levenden, die ook een plaats hebben in ons hart.
Met heel die gemeenschap verbonden kunnen we dan nu zingend het geloof belijden dat Petrus en Paulus verkondigden.

Lezingen:
Hand. 6,1-7
1 Petr. 2,4-9
Joh. 14,1-12

Regelmatig krijg ik bij rondleidingen of gesprekken met jongeren de vraag hoe ik mij God voorstel. Welk beeld heb ik van God? Hoe zou ik hem kunnen beschrijven? Een nogal moeilijke vraag, waar ik in het begin niet meteen een pasklaar antwoord op had. Hoe kon ik in woorden vertellen wat ik in mijn geloof beleefde? Het evangelie van deze zondag heeft me op weg geholpen om deze vraag een beetje te beantwoorden.
“Wie mij ziet, ziet de Vader” zegt Jezus. “Ik ben in de Vader en de Vader is in Mij.” Wie naar Jezus kijkt met een open blik, zal in zijn spreken, doen en laten God ontdekken. In een lofzang in de brief aan de christenen van Filippi staat het zo: Jezus Christus is het beeld van God. Wie God wil zien, moet naar Jezus Christus kijken. Want de woorden die Jezus spreekt, spreekt Hij niet uit zichzelf, maar het is de Vader die, blijvend in Hem, zijn werk verricht. In Jezus toont God wie Hij wil zijn voor mensen: zorgzaam voor armen, zieken en zwakken, barmhartig voor zondaars, streng voor huichelaars, …
Mijn eerste antwoord op zulke vragen is dus: God kan ik niet zien, maar ik kan luisteren naar wat verteld wordt over Jezus, de woorden die van Hem zijn overgeleverd. Meer nog: als ik naar de gemeenschap van de volgelingen van Jezus kijk, naar de Kerk, dan zie ik daar nog steeds Jezus aan het werk: zorgzaam voor armen, zieken en zwakken, barmhartig voor zondaars, streng voor huichelaars, … met vallen en opstaan proberen gelovigen de eeuwen door de boodschap en de werken van Jezus gestalte te geven in deze wereld. Zo worden ze levende stenen van Gods geestelijk bouwwerk, een uitverkoren geslacht, Gods eigen volk, bestemd om de roemruchte daden te verkondigen van Hem die ons uit de duisternis heeft geroepen tot zijn wonderbaar licht. Of zoals het elders staat: wij worden ledematen van het Lichaam van Christus dat de Kerk is.
Levende stenen en ledematen… het is duidelijk genoeg dat hier elke passiviteit wordt uitgesloten. Christenen worden geroepen om de gemeenschap actief op te bouwen. Mee aan de kar trekken, in plaats van er achter te hangen.

Maar, zo hebben de apostelen zelf ervaren, je kan niet alles en overal tegelijk doen. Beter is het het dienstwerk te verdelen onder de leden van de gemeenschap, ieder naargelang hij of zij gaven en talenten heeft gekregen. De apostelen wilden zich vooral wijden aan de verkondiging van het evangelie, een opdracht die ze van Jezus zelf gekregen hebben. Maar ze willen niet voorbijgaan aan de nood van hun medemensen. Ze kiezen zeven mensen uit, aan wie het dienstwerk van de armenzorg wordt toevertrouwd. Dit dienstwerk is uitgegroeid tot het diaconaat. Daarmee wordt het zorgen voor armen en noodlijdenden niet minder de roeping van elke gelovige. Al in de eerste christengemeenschappen kwamen de verschillende bouwstenen van het geloofsleven tot uitdrukking: bidden, verkondigen en zorgen. Misschien herinnert u zich nog wel dat, in de voorbije jaren de Belgische bisschoppen een jaar van het gebed, van de verkondiging en van de dienstbaarheid hebben uitgeroepen. Ook vandaag blijven deze drie de grote aandachtspunten van ons christelijk leven. Wie één van deze pijlers verwaarloost, wordt uitgedaagd een nieuwe wind, Gods Geest, te laten waaien om wat verdord is in ons geloofsleven weer op te laten bloeien.
Misschien is de maar traag op gang gekomen lente van dit jaar wel een teken van onze eigen traagheid om ons als levende stenen in Gods bouwwerk te laten voegen. Wanneer we straks met “Gaat nu allen heen in vrede” worden weggezonden uit deze samenkomst, worden we uitgenodigd om, zoals we in de tweede lezing hoorden, Gods roemruchte daden te verkondigen. Het ligt niet echt in mijn stijl – en mogelijk ook niet in de uwe – om op de hoeken van de straten luidkeels over de Verrezen Heer te staan prediken. Maar ik hoop door mijn spreken en handelen wel voor mensen zichtbaar te maken wat geloven voor mij betekent, welke plaats ik God wil geven in mijn leven, vanuit welke inspiratie ik tracht te leven. Als christenen iets met Christus te maken hebben, dan kunnen we hopelijk ook beeld van God zijn: zorgzaam, barmhartig, gastvrij, liefdevol, vredelievend. Ook al hebben wij geen patent op deze houdingen, als ze door gelovigen in de praktijk worden gebracht, zijn ze een verkondiging van het Rijk Gods, dat al een aanvang neemt midden onder ons. Zo wordt ons menselijk leven, dat de Zoon van God met ons is komen delen, al een teken van hoe wij opgenomen zijn in het goddelijke leven. Jezus heeft voor ons gebeden, dat wij met Hem verbonden zouden zijn, zoals Hij in de Vader is en de Vader in Hem, een heilige gemeenschap waarin we onuitsprekelijke liefde en vreugde mogen ontdekken. Zo neemt Hij ons in de heilige Geest op in die mysterievolle relatie met de Vader. Daarom zijn wij hier op deze paaszondag samengekomen: om God te danken en te loven voor de grote dingen die Hij aan ons gedaan heeft en gesterkt door zijn Woord en zijn Brood een levend teken te zijn van zijn liefde, alle dagen van ons leven. Amen.

Lezingen:
Handelingen 9
1 Petrus 2
Johannes 10

Inleidingswoord

Wie aan feesten denkt, zal misschien niet direct denken aan wat wij nu samen begonnen zijn. Toch komen christenen al bijna tweeduizend jaar op deze manier samen om de kern van hun geloof te vieren: dat Jezus gestorven is en verrezen uit de doden.
Ook deze avond willen we dat vieren, met oude en nieuwe woorden.
We nemen de tijd om een serieus stuk uit de bijbel te beluisteren en er over na te denken en we doen wat Jezus en zijn leerlingen deden: het brood breken en delen.
Het lijkt misschien niet op een fuif of een feestje… toch kunnen we er samen een echte viering van maken, waar we deugd aan hebben, waar we geluk en vreugde mogen beleven, in de herinneringen aan wat Jezus deed en nog voor mensen betekent, maar ook dankbaar voor wat ons eigen leven aan kansen heeft en wat we voor elkaar kunnen doen en betekenen.

Homilie

Misschien heb jij dat ook wel, zo’n film die je al meer dan drie keer gezien hebt. Elke keer opnieuw kijk je er naar, ook al ken je hem al bijna van buiten. Want elke keer ontdek je iets nieuws, of ben je blij met de stukken die je weer herkent. Met liedjes is dat ook zo. Waarschijnlijk heb jij ook wel zo’n lievelings-cd, die je al ontelbare keren hebt beluisterd.
Zo is het ook met de bijbel: elke keer dat hij wordt voorgelezen of gelezen, ontdekken gelovigen nieuwe dingen, of zijn ze blij dat ze een vertrouwd stukje nog eens mogen beluisteren.

Het bekeringsverhaal van Paulus heb je misschien ooit al wel eens gehoord, als Paulusgroep. Zelf heb ik het al tientallen keren gelezen en voorgelezen. En deze keer viel mij dit stukje op: Wanneer Ananias bij Paulus komt, zegt hij: “De Heer heeft mij gestuurd, Jezus, die je onderweg hierheen is verschenen, opdat je weer kunt zien en vervuld wordt van de heilige Geest.” Blijkbaar was de verschijning van Jezus aan Paulus nog niet sterk genoeg om hem in te doen zien wat dit voor zijn leven zou betekenen.
En terwijl ik daarover nadacht, ontdekte ik dat dit voor veel gelovigen ook ongeveer zo is: de meeste mensen in onze maatschappij leren vroeg of laat wel wie Jezus is, thuis, op school, bij de vormselcatechese, door in het nieuws een bericht te zien over de kerkgemeenschap. Heel veel van die mensen zijn ook zelf gedoopt en kunnen we dus christen noemen.
Maar blijkbaar is die eerste stap niet genoeg om er in hun leven ook echt iets van te maken. Aan de meeste christenen kan je niet zien dat ze christen zijn. Hun geloof speelt weinig of geen rol in hun leven. Als we kijken naar wat met Paulus gebeurd is, kunnen we zijn blindheid als een symbool zien, als een teken dat hij nog niet inziet wat hij ermee moet doen. Daarvoor heeft hij andere mensen nodig: Ananias. Ananias gaat stevig tegen zijn zin naar Paulus toe. Maar hij luistert toch naar de Heer, die tegen hem zei dat dit belangrijk was. Pas na de ontmoeting met Ananias laat Paulus zich dopen en begint hij te verkondigen. Gelovigen hebben andere gelovigen nodig om in te zien dat ze met dat geloof in hun leven ook iets kunnen doen.

De tweede lezing vond je misschien nogal moeilijk. Petrus hield er bij het schrijven van zijn brief geen rekening mee dat ze er tweeduizend jaar later nog uit zouden voorlezen. Hij schrijft over de kern van het christelijke geloof. Ik haal er drie stukjes uit.
In Gods kracht geborgen door het geloof, wacht u op de redding die al gereed ligt om op het einde van de tijd geopenbaard te worden. Daarom bent u vol vreugde, ook al hebt u nu, als het zo moet zijn, voor een korte tijd te lijden onder allerlei beproevingen.
Ook hier weer ligt in het begin de nadruk op het gegeven dat geloven niet iets is dat alleen maar van jezelf afhangt. Niet alleen andere gelovigen hebben er mee te maken, maar vooral God. Het is zijn Geest, die ons hart van geloof, hoop en liefde doet branden. Want de boodschap die Jezus verkondigde was er een van hoop: wij worden door God niet in de steek gelaten, maar gered. Ook al zien we daar misschien in ons leven nog niet zoveel van, de verrijzenis van Jezus is voor gelovigen een teken dat Jezus’ boodschap waarheid was.
Het tweede stukje: Hem hebt u lief, zonder Hem ooit gezien te hebben. U gelooft in Hem, hoewel u Hem ook nu niet ziet, en u zult vervuld zijn van een onuitsprekelijke en hemelse vreugde, wanneer u het einddoel van uw geloof, uw redding bereikt.
Daarnet merkten we dat Paulus, die Jezus in een verschijning zag, toch niet in actie kwam. Voor ons, die Jezus nooit gezien hebben, is het misschien nog moeilijker om te geloven. Petrus schrijft aan de christenen dat hij hoopt dat ze hun geloof niet zouden laten vallen omdat ze er geen bewijzen voor hebben. Ook in onze tijd, in ons eigen leven, zijn we meestal pas gerustgesteld als we iets zelf gezien hebben. Petrus probeert onze hoop aan te wakkeren: wees gerust: je kan je nu nog niet voorstellen hoe groot je vreugde zal zijn, ja hemels, wanneer je bij God thuisgekomen zal zijn.

Het derde stukje zegt hetzelfde nog eens op een andere manier: Door Jezus gelooft u in God, die Hem uit de doden heeft opgewekt en Hem de heerlijkheid gegeven heeft; daarom is uw geloof in God tevens hoop op God. De verrijzenis is voor Petrus het belangrijkste argument om op God te hopen en in Hem te geloven. Eigenlijk had het christendom helemaal moeten ophouden toen Jezus gestorven is aan het kruis. De leerlingen waren gevlucht, de leraar, Jezus, was vermoord… voor de Joodse en Romeinse overheden leek hun probleem opgelost: dat lastige groepje apostelen en leerlingen van Jezus was gestopt. Nu zou ’t wel weer rustig worden in Palestina. Niemand had durven verwachten dat Jezus’ uitspraken over zijn verrijzenis ook waar zouden zijn. Maar alle evangelisten vertellen het: op de derde dag was het graf leeg. De leerlingen vertellen dat ze Hem gezien en ervaren hebben. Dat ze hem hebben herkend bij het breken van het brood. Dat is het grote mysterie van het christendom: een klein groepje volgelingen van Jezus is uitgegroeid tot een wereldwijde beweging, de Kerk, die na honderden jaren (nu al bijna tweeduizend jaar) nog altijd bestaat en levendig is.

Uit het evangelie haal ik ook nog één stukje: Ik ben de goede herder, zegt Jezus, Ik geef mijn leven voor mijn schapen. Ik heb nog andere schapen dan die uit deze hof. Ook voor hen moet ik een herder zijn: ze zullen luisteren naar mijn stem. Zo wordt het: één kudde met één herder.
In zijn typische stijl van gelijkenissen en beelden vertelt Jezus wat er met de gemeenschap van de christenen zou gebeuren: niet alleen mensen uit Jezus’ eigen volk, de joden, worden geroepen tot het geloof, maar ook de schapen van buiten de hof, de heidenen of niet-joden. En al die mensen worden geroepen om één gemeenschap te zijn, één kudde, met Jezus als herder. Jezus roept ons om in verbondenheid met alle mensen te leven, niet alleen met de mensen die we om ons heen hebben, de mensen van ons eigen volk, maar met àlle mensen. Daarom is het christendom ook een godsdienst die over de hele wereld beleefd en verkondigd wordt. Alle mensen worden uitgenodigd om te delen in de vreugde die Jezus is komen brengen, door de blijde boodschap dat God van mensen houdt, zonder grenzen, zonder onderscheid en dat Hij niemand in de steek zal laten.

Lezingen:
Hnd. 2,42-47
1 Pe 1, 3-9
Joh. 20, 19-31

‘Ontvang de heilige Geest. Wiens zonden gij vergeeft, hun zijn ze vergeven.'

Eén van de grote mysteries van onze geloofstraditie is nauw verbonden met deze woorden. Pasen is een feest waarin zoveel verschillende facetten van ons geloof samenkomen, dat het boeiend kan zijn een minder belicht aspect eens te overwegen.

De vergeving van de zonden.

In onze geloofsbelijdenis komt die op het einde. Misschien is tegen dan onze aandacht weer verzwakt en spreken we die woorden minder bewust uit. Gods barmhartigheid heeft in de verkondiging van het evangelie nochtans een centrale plaats. Bij de genezing van de lamme zegt Jezus eerst: ‘uw zonden zijn u vergeven' en pas later ‘sta op, neem uw bed en ga naar huis'.

In deze maatschappij is vergiffenis een heel onpopulair begrip geworden. Rechtvaardigheid wordt tegen vergeving uitgespeeld. Wie een fout maakte, moet boeten. Zo eenvoudig lijkt het. Toch denk ik dat vergeving en rechtvaardigheid geen tegengestelden hoeven te zijn.

In het credo belijden we één doopsel tot vergeving van de zonden. Het doopsel is mèèr dan een ritueel om iemand welkom te heten in onze geloofsgemeenschap. Het doopsel verandert onze relatie met God. Het neemt ons op in de liefdesdynamiek die er is tussen de Vader, de Zoon en de heilige Geest. We worden door het doopsel ledematen van het Lichaam van Christus en we ontvangen de heilige Geest. Diezelfde heilige Geest komt ook ter sprake bij het sacrament van de verzoening, dat we nog gemakkelijk aanduiden met de oude naam "de biecht". Dat sacrament is een beetje ongelukkig terechtgekomen in een stoffig hoekje van ons gelovige leven. Bij de verzoening zegt de priester: God, de barmhartige Vader, heeft de wereld met zich verzoend door de dood en de verrijzenis van zijn Zoon, en de heilige Geest uitgestort tot vergeving van de zonden.

De heilige Geest - die soms wordt uitgelegd als de verpersoonlijkte liefdesband tussen de Vader en de Zoon ­- wordt aan ons, gelovigen, geschonken tot vergeving van de zonden.

Diezelfde woorden horen wij bij het Laatste Avondmaal en dus ook in elke eucharistieviering: dit is mijn Bloed, dat voor u en alle mensen wordt vergoten tot vergeving van de zonden.

God zet zich zelf in om ons met Hem te verzoenen.

Het sacrament van de verzoening wil niet in de eerste plaats een uitnodiging zijn om beschaamd een opsomming te maken van alle zonden die we begaan hebben, in woorden en gedachten, in doen en laten... Zo'n belijdenis is belangrijk, want ze helpt ons afstand te nemen van onze zonden, ze een naam te geven en er in de toekomst voor op onze hoede te zijn. Maar als het sacrament van de verzoening bij een belijdenis, een biecht, zou blijven, zouden we machteloos in die cirkel van vallen en hervallen gevangen blijven. De verzoening die wij ontvangen in het doopsel en in het sacrament van de verzoening herstelt in Gods Geest onze relatie met Hem. Zijn liefde staat al klaar, nog voor wij naar Hem onderweg zijn, zoals de barmhartige vader in de parabel van de verloren zoon.

Maar ook als onze beschouwing hier zou stoppen, denk ik dat we een stukje zouden vergeten. Wat gebeurt er met ons leven wanneer we in die dynamiek van Gods liefde worden opgenomen? Dat konden we beluisteren in de eerste lezing. Lucas beschrijft in de Handelingen van de apostelen misschien wel een ideaalbeeld... maar het is een goed baken waarop we ons leven kunnen richten: de eerste christenen legden zich ernstig toe op de leer van de apostelen, bleven trouw aan het gemeenschappelijk leven en ijverig in het breken van het brood. Met andere woorden: zij trachtten in verbondenheid met elkaar en met God te leven, ondermeer door het vieren van de eucharistie. En een beetje verder: ‘Allen die het geloof hadden aangenomen waren eensgezind.' Ze bezaten alles gemeenschappelijk en ieder kreeg wat hij nodig had. Ze genoten samen hun voedsel in blijdschap en eenvoud van hart.

Wie zich in Gods liefde geborgen weet, wordt uitgedaagd zich niet bezorgd te maken over zoveel dingen, maar in blijdschap en eenvoud van hart te leven. Niet als naïeve zwevers, maar als mensen die vanuit de verkondiging van het evangelie en vanuit hun doopsel leven in het besef dat God hen liefheeft. En dat God in die liefde ook al onze zonden vergeeft, wanneer wij ons tot Hem bekeren en ons met Hem en met elkaar verzoenen.

En dat Gods liefde daartoe in staat is, mogen we geloven vanuit de verrijzenis van de Heer, die we vandaag vieren. De opstanding van Jezus Christus uit de doden roept ons op tot een leven van hoop, schrijft Petrus. Want als we Gods liefde en barmhartigheid in ons leven een plaats geven, zal onze vreugde onuitsprekelijk, ja hemels zijn. Amen.

thema van de viering: koorddanser
lezingen:
Jak. 2, 14-24.26 (Geen geloof zonder daden)
Matteüs 14, 22-33 (Jezus wandelt over het water)

Als jongere in deze tijd je evenwicht vinden tussen alles wat er je aangeboden wordt, is niet zo gemakkelijk. Van alle kanten worden we bestormd met informatie en keuzemogelijkheden. Elke keer weer worden we uitgedaagd op zoek te gaan naar goede, evenwichtige keuzes in het leven. Elke keuze betekent dat andere mogelijkheden uitgesloten worden...
Ja, het leven is vaak zoals koorddansen: je evenwicht zoeken om heelhuids aan de overkant te raken.

Zo heb ik in deze viering 4 evenwichtsoefeningen ontdekt, waar ik met jullie even over wil nadenken.

De eerste lezing, uit de brief van de apostel Jakobus, doet ons nadenken over een eerste evenwichtsoefening die er in ons leven gemaakt moet worden: welke plaats krijgt je geloof in je leven? Is het een privé-zaak, waar geen andere mensen iets van hoeven te weten of te zien? Of speelt je geloof op één of andere manier een rol in de keuzes die je maakt? Kan iemand aan de manier waarop jij met andere mensen omgaat, merken dat je gelooft in de manier waarop Jezus met mensen omging? Of kies je voor het uiterste, en waag je de sprong naar een leven waarin je geloof centraal staat, zoals priesters en kloosterlingen, maar ook gelovige gezinnen doen?
Jakobus is over één ding in elk geval duidelijk: om jezelf gelovig te kunnen noemen, moet er toch iets van te merken zijn in je leven. Geen geloof zonder daden. Als je werkelijk gelooft in God, als je echt probeert een relatie met Hem op te bouwen - hoe je ook denkt dat Hij is - dan zal zich dat op de ene of de andere manier laten zien in je leven, in je daden. Veel mensen kunnen niet onder woorden brengen wat geloven in hun leven betekent. Jakobus haalt het voorbeeld van Abraham aan, die geloofde dat God het goed met hem voorhad en daarvoor tot het uiterste bereid was. In de hele geschiedenis van de mensheid, tot op de dag van vandaag, zijn er heel wat mensen die misschien niets over hun geloof vertellen of schrijven, maar waar je aan hun daden kan zien dat God een rol speelt in hun leven.

Een tweede evenwichtsoefening vinden we in de evangelielezing van deze viering: Jezus wandelt over het water en nodigt Petrus uit om over het water naar hem toe te komen. In het begin lukt dat, maar van zodra Petrus twijfelt, begint hij te zinken. Of Jezus echt over water kon lopen? Dat weet ik niet. En ik weet ook niet of het voor de evangelist zo belangrijk was. Voor Matteüs, die dit verhaal vertelt, heeft dit verhaal een veel diepere betekenis. Water is in de bijbel tegelijk een symbool van leven en van dood. Water staat symbool voor alles wat de mens onrustig en angstig kan maken, voor alles wat in je leven de harmonie verstoort. Voor alles waar je je evenwicht door verliest, waardoor je van je koord valt. In de evangelielezing van daarjuist wordt dat nog eens benadrukt: de boot komt in moeilijkheden, want er zijn hoge golven en een sterke wind. De leerlingen zijn bang. En Jezus wandelt over het water. Zijn band met God is zo sterk, dat alles waar andere mensen bang voor zijn, hem niet deert. Hij is niet bang, hij vertrouwt erop dat God Hem niet in de steek laat. Zoals een koorddanser erop moet vertrouwen dat hij weet wat hij doet en het lef moet hebben de koord op te stappen, zo gaat Jezus vastberaden over alle moeilijkheden heen door het leven. Petrus ziet iemand naar zich toekomen over het water, iemand die niet bang is. Hij vraagt aan die persoon om hem gerust te stellen dat het Jezus is. "Als Jij het bent, laat me dan naar U toekomen." En Jezus zegt hem te komen. Daar begint voor Petrus de evenwichtsoefening tussen vertrouwen en angst. Hij stapt op die koord, over het water, naar Jezus toe. En dat gaat in het begin heel goed. Tot Petrus angstig wordt. Hij begint te twijfelen en te zinken. De angst en de verwarring van het leven brengen hem uit zijn evenwicht. Petrus roept Jezus toe: ‘Red mij'. Ergens diep vanbinnen blijft er dus toch een beetje vertrouwen over. En Jezus laat Petrus niet zinken of vallen, maar grijpt hem bij de hand en helpt Petrus weer de boot in. Eigenlijk zijn wij allemaal zoals Petrus: de ene keer hebben we er vertrouwen in dat het leven wel goed gaat en een klein moment van angst of twijfel kan dat vertrouwen in verwarring brengen. En hopelijk is er ook in de moeilijkste momenten van ons leven diep in ons nog een klein vonkje vertrouwen, dat ons de moed niet helemaal doet opgeven. In ons eigen leven blijft het elke dag weer een opdracht om het evenwicht te vinden tussen gezonde voorzichtigheid en vertrouwen dat het wel goed komt. Een spreekwoord zegt "angst is een slechte raadgever". En het evangelieverhaal van zonet bevestigt dit: wie bang wordt, begint te zinken en wordt overspoeld. Wie op God durft vertrouwen, zal altijd een hand ontdekken om weer boven water geholpen te worden, in de boot.

De derde evenwichtsoefening die ik zie, is een evenwicht tussen drie dingen. Daar werkt het beeld van de koorddanser dus eventjes niet. Onze jeugdbeweging heet KLJ. Drie letters. Drie woorden... drie strofes in het KLJ-lied. En als we er één van vergeten, of als we er één teveel in de verf zetten worden we een beetje minder KLJ. Misschien is dit wel de moeilijkste oefening vandaag. Want katholiek of christelijk zijn is in deze tijd niet meer vanzelfsprekend, zeker niet als jeugdbeweging, als groep jongeren bij elkaar. Maar ook bezig zijn met het landelijke in onze samenleving wordt door verstedelijking en betonnering steeds moeilijker. En jeugdig zijn? Ook al zegt iedereen wel dat het heel belangrijk is dat kinderen en jongeren jong moeten kunnen zijn: er wordt steeds meer van jullie, van ons gevraagd. Kinderen moeten al veel sneller een hoop dingen weten en kunnen. Voor spelen is er vaak tijd tekort. En volwassenen mogen al bijna helemaal niet meer spelen. Als ik hierover nadenk, durf ik geloven dat onze samenleving zoiets als KLJ nodig heeft om die drie belangrijke stukjes in ons leven een plaats te blijven geven.

We kunnen nog een vierde en laatste evenwichtsoefening maken. Als leden en medewerkers van een jeugdbeweging als KLJ, moeten we vaak kiezen tussen KLJ en heel wat andere mogelijkheden om onze tijd en energie aan te besteden: school of werk, familie en vrienden, sport, je allerliefste, je gezin, andere hobby's... Het is soms heel moeilijk om daar een gezond evenwicht in te vinden. Net zoals de palen, die de koord van de koorddanser aanspannen, is het belangrijk om de juiste verhouding te vinden. Anders breekt de koord, of hangt ze te slap om er op te lopen. ‘k Hoop dat deze viering en heel dit weekend voor jou een Opkikker mag zijn, een extra steun om daarin jouw eigen keuze te maken, in verbondenheid met zoveel andere mensen die net als jij KLJ-er zijn. En God zal ons niet laten wegzinken in die oefening. Hij zal ons niet laten vallen. In dat vertrouwen zijn we hier samengekomen en willen we verdergaan op onze levensweg. Amen.

lezingen:
Ez. 37, 12-14
Joh. 11, 1-45

homilie:

Broeders en zusters,
we zijn in de laatste twee weken van de veertigdagentijd. Deze periode, bedoeld om ons voor te bereiden op de viering van Pasen, brengt heel wat verschillende thema’s naar voren. Zowel vandaag als volgende week worden we geconfronteerd met de dood. Eerst die van Lazarus, later die van Jezus zelf.
Want Pasen gaat niet alleen maar over verrijzenis. Wie de viering van Pasen beperkt tot een herdenken van Jezus’ opstanding, vergeet de helft… Goede Vrijdag is minstens zo belangrijk als Pasen zelf.
Deze zondagen waarin Jezus als Levend Water, Licht en Leven toont, zijn al van in de oudste tijden de zondagen waarop geloofsleerlingen, die gedoopt zouden worden in de Paasnacht, belangrijke catechese ontvingen en ten overstaan van de kerkgemeenschap hun voornemen bevestigden om Jezus te volgen.
Wij, die hier zijn samengekomen, zijn allemaal gedoopt… hebben we die voorbereiding dan nog wel nodig?
Ik denk van wel. Want tijdens de heilige dagen van Pasen, van Witte Donderdag tot Paaszondag doen we méér dan alleen maar een soort verjaardag van gruwelijke feiten vieren. Daarom ook dat Pasen niet op een bepaalde kalenderdag gevierd wordt, maar op de eerste zondag na de eerste volle maan van de lente.
Kerstmis vieren we altijd op 25 december, want we vieren niet zozeer dat Jezus nu geboren wordt, maar wel dat Hij toen, op dat moment in de geschiedenis mens geworden is.
Voor Pasen is het anders. We vieren Pasen op een manier die men in het Grieks – de taal van de evangelisten – anamnesis, noemt. Dat woord betekent tegelijk herinnering en toekomstverwachting. We beleven nu wat we ooit gebeurd is of wat ooit gebeuren zal.
We herinneren ons wat we door de bijbelse traditie hebben geleerd over Jezus, over zijn lijden, dood en verrijzenis. Maar doordat we in het doopsel één zijn geworden met Jezus, gaat het ook over ons eigen lijden, onze dood en onze verrijzenis. Door ons doopsel worden wij opgenomen in die onvoorstelbare beweging die de dood heeft doorbroken: Gods liefde is zo sterk, dat de dood geen macht meer over ons heeft.
Kijk naar Jezus en hoe de mensen van Hem wisten hoeveel hij om Lazarus gaf. Ook de zussen van Lazarus, Martha en Maria, verstoppen niet hoeveel verdriet de dood van Lazarus hun doet. Zelfs Jezus weent. Een volwassen man die weent… daar worden we zelfs vandaag nog ongemakkelijk van. Vier dagen al rust Lazarus in het graf. Een beetje schokkend voegt Johannes de opmerking van Martha er aan toe: hij stinkt al… hij slaapt niet: Lazarus is dood.
En Jezus roept Lazarus weer tot leven. Gods liefde is sterker dan de dood. Jezus hoeft niet de eerste te zijn die opstaat uit de doden om te tonen hoeveel God van mensen houdt. Zelfs die ereplaats laat Hij aan zich voorbijgaan, omdat de boodschap die Hij verkondigt belangrijker is: Jezus is ons leven.
Vandaar dat we in de Paasnacht onze doopbeloften hernieuwen en met nieuw doopwater worden besprenkeld: ons geloof vertelt ons wie die Lazarus is: dat zijn wijzélf!
Vandaag dus, broeders en zusters, hebben wij het verhaal mogen beluisteren van onze eigen verrijzenis, die Jezus voor ons mogelijk maakte in zijn kruisdood en opstanding. De voorspelling van de profeet Ezechiël, uit de eerste lezing, is dus ook ons visioen van hoop geworden: ook al sterven mensen, en zullen ook wijzelf sterven, de dood heeft niet het laatste woord. In Christus zijn we al ten leven gewekt. Wanneer we straks de communie ontvangen, ontvangen we dat gebroken en verheerlijkt lichaam van de Heer, om ondanks onze eigen gebrokenheid ook Gods heerlijkheid te mogen ontvangen. Door ons ‘amen’ belijden we ons geloof en drukken we onze wens uit om zelf te zijn zoals het Lichaam van Christus.
We hebben nog bijna twee weken om ons op de viering van dat grote mysterie voor te bereiden, maar ook vandaag vieren we al eucharistie: we danken God voor zijn grote liefde, voor de verzoening die Christus heeft gebracht.
Zo is het mogelijk dat we tegelijk rouwmoedig zijn en blij. Rouwmoedig, want in de veertigdagentijd willen we vooral aandacht geven aan onze nood aan bekering en verzoening. Daarom dragen we paarse gewaden. Maar ook blij, want elke keer weer mogen we de boodschap van Gods Liefde, het evangelie, beluisteren en erdoor gesterkt weer naar het gewone leven gaan.
Laten we zoals Maria en Martha ons vertrouwen stellen op Jezus, die voor ons het leven en de verrijzenis heeft gebracht. Laten we opstaan uit wat ons dood maakt voor Gods liefde. Laten we ons door de stem van de Heer wekken uit de verdoving van de alledaagsheid, die ook klinkt in de gezangen en de muziek van deze viering. Want de dag waarop Hij ons zal doen delen in de verrijzenis is nabij, ja hij is nu aangebroken. We zullen deelhebben aan zijn liefde en aan zijn eeuwig leven. Amen.
Laten we nu staande voor God ons geloof belijden.

Inleiding bij het begin van de viering

De nacht… hoeveel mensen, groot en klein, zijn er niet bang in het donker?

Wanneer we omgeven worden door de duisternis, voelen we plots weer hoe kwetsbaar we zijn. Want de nacht heeft voor de meeste mensen ook een diepere betekenis. Elke dag en nacht worden we herinnerd aan de gelijkenis die ons eigen leven heeft met het ritme van dag en nacht. Als we jong zijn, zijn we in de ochtend van ons leven, als we oud zijn, rest ons nog een beetje levenslicht voor we de onbekende nacht ingaan.

Christenen hebben de eeuwen door dit beeld gebruikt om uit te drukken wat ze geloven.

Dat geloof komt het sterkste tot uitdrukking in de viering van de Paasnacht.

Na de duisternis en de dood van Goede Vrijdag en de bange stilte van Stille Zaterdag, komen de gelovigen in de nacht van Pasen samen om Jezus’ overgang van de duistere dood naar het licht van de verrijzenis te vieren.

En zo willen ook wij hier vanavond de toch maken van duisternis naar licht, van dood naar leven, van angst naar vertrouwen.

Straks willen we niet alleen in ons hoofd maar ook zelf op weg gaan van duisternis naar licht. Daarvoor worden jullie per twee leefgroepen op pad gestuurd met een beetje van het licht dat hier brandt. Het is belangrijk dat je onderweg de stilte van dit moment meeneemt, zodat je wat kan nadenken over wat we je willen aanreiken. Onderweg zullen jullie per groep één keer stoppen om bij een tekst stil te staan. Daarna komen we weer samen in het licht voor nog een derde en laatste stap. Laat je er onderweg niet toe verleiden te praten, maar profiteer van deze gelegenheid om eens stil te staan bij je eigen weg van duisternis naar licht, van twijfel naar zekerheid.

Nu is het nog donker. Er brandt maar één vlam in ons midden.

Pas als het donker is, valt het op hoe veel licht één vlammetje kan geven.

Eén vlammetje wordt zo het symbool van het uitkijken naar het einde van de nacht, van alles waar we ons zorgen over kunnen maken.

In de geschiedenis van het uitverkoren volk van God zijn er ook heel wat donkere periodes.

In één van die periodes beschreef de profeet Jesaja zijn visioenen van hoop. Hij voorspelt dat het einde van de donkere periode zal getekend zijn door een bijzonder licht: God zal zelf komen om vrede te brengen. In de geboorte van Jezus hebben christenen de vervulling van deze tekst herkend. Je kan Jesaja’s woorden horen in dit lied:

Lied naar Jesaja

Het volk dat wandelt in het duister
zal een groot licht zien, een groot licht.
Hef naar de hemel uw gezicht,
met opgeheven hoofden, luister:

gij die hier woont in 't dal der tranen
en van de schaduwen des doods,
gij hoort zijn stap, gij ziet hoe groots
Hij zich zijn witte weg zal banen.

Hij komt met vrede; en geen rampen
geen oorlog en geen bitterheid
zal er meer zijn, geen kind dat schreit,
geen laarzen die in 't duister stampen.

Geen liefde gaat er meer verloren,
de onderdrukking is voorbij,
de dood is dood, nu juichen wij,
er is een Kind voor ons geboren.

Er is een Zoon voor ons gegeven,
de Zoon van God die Koning is,
die 't licht is in de duisternis,
de weg, de waarheid en het leven.

In de tweede ruimte kregen de deelnemers een tekst te beluisteren over de vier vlammetjes van geloof, hoop, vrede en liefde. Daarna vroegen we hen even na te denken waar zij in hun leven sporen van geloof, hoop, vrede en liefde konden ontdekken en dit op te schrijven. De ruimte was verlicht met theelichtjes, die ze ontstaken met het vuur van de eerste kaars, dat ze meegebracht hadden in hun lantaarns.

De derde ruimte veel meer verlicht: spots, kaarsen. Ook de eerste kaars was meegebracht. Na de onderstaande bijbellezing, de duiding en het zingen van het KLJ-lied werd de fuivenactie voorgesteld: KLJ vraagt aan haar afdelingen of ze bereid zijn om op hun fuiven 10 eurocent extra te vragen per consumptie en dat deel af te staan aan een goed doel. (deze keer een project in Honduras) Zo kunnen kleine beetjes een grote hulp zijn voor mensen dichtbij en veraf.

Matteüs 5, 14-16

In die tijd zei Jezus tot zijn leerlingen:
Jullie zijn het licht in de wereld. Een stad die boven op een berg ligt, kan niet verborgen blijven. Men steekt ook geen lamp aan om hem vervolgens onder een korenmaat weg te zetten, nee, men zet hem op een standaard, zodat hij licht geeft voor ieder die in huis is. Zo moet jullie licht schijnen voor de mensen, opdat ze jullie goede daden zien en eer bewijzen aan jullie Vader in de hemel.

Duiding bij Mt 5

Nu zijn we aangekomen bij onze derde stap.

De kleine vlam van daarstraks is doorgegeven, meegenomen en gegroeid. Jullie hebben geprobeerd het licht een concrete gestalte te geven in jullie leven, door na te denken waar in jullie leven geloof, vrede, hoop en liefde te vinden zijn.
Hier brengen we al dat licht samen, zoals we hier zelf samengekomen zijn.
En hier klinken de woorden: jùllie zijn het licht in de wereld. Jezus geeft zijn leerlingen de opdracht het licht dat Hij is komen brengen door te geven en uit te stralen.
We worden uitgenodigd om zelf een licht te zijn in de duisternis van de mensen rondom ons.
Als we in ons eigen leven lichtjes van geloof, vrede, hoop en liefde hebben ontdekt, is de volgende stap: het licht doorgeven. Van iemand die gelukkig is zeggen we: ze straalt. En dat is wat we jullie wensen: dat jullie zouden mogen stralen. En dat er ook mensen voor jou zouden stralen als het in je eigen leven wat donkerder wordt. En door jouw licht te zien, zullen mensen misschien ook een verwijzing ontdekken naar dat ene grote Licht: God. Want waar mensen voor elkaar vrede, geloof, hoop en liefde voorleven, vermoeden we een spoor van Gods Geest in jullie leven.

Binnen KLJ hebben we jouw licht hard nodig. We hebben elkaars licht nodig. Jullie zijn als leiding van jonge mensen zoals de lamp, waarvan Jezus zegt: een lamp ontsteek je niet om ze onder een korenmaat of een emmer te zetten. Jullie zorgen voor licht in heel het huis, in heel jullie afdeling en misschien nog ver daarbuiten ook.

Hoe kunnen we dat beter uitdrukken dan door nu samen het KLJ lied te zingen… ons lied!

Daarna willen we je nog een tip geven hoe je met KLJ op een speciale manier ook een lichtje kan zijn voor andere mensen.

lezingen:
Jesaja 49, 3.5-6
1 Korintiërs 1, 1-3
Johannes 1, 29-34

Zusters en broeders,
de tweede lezing van deze zondag bestond uit de beginregels van de eerste brief van de heilige apostel Paulus aan de christengemeente te Korinte. Dit briefopschrift en de begroeting waarmee de lezing besloot behoren tot de typische stijl van briefschrijven uit Paulus’ tijd. Maar als we deze woorden wat nauwkeuriger beluisteren kunnen we er heel wat uithalen. Over de afzender, Paulus, apostel van Christus Jezus, ga ik vandaag niet uitweiden. Maar de manier waarop Paulus de bestemmelingen aanduidt, is erg interessant. Ik lees het nog eens voor: “Aan de kerk Gods te Korinte, aan hen die, geheiligd in Christus Jezus, tot een heilig leven zijn bestemd, samen met allen die allerwegen de naam aanroepen van Jezus Christus, hun Heer en de onze.”
Een hele mond vol, als je bedenkt dat de christengemeenschap in het Korinte van die tijd geschat wordt op ongeveer tweehonderd leden. Maar het gaat niet om zomaar een clubje. Ze worden door Paulus “geheiligd” genoemd, “bestemd tot een heilig leven”. Tot de christelijke geloofsgemeenschap behoren is iets dat je bestaan raakt, ten diepste toe. Wanneer we iets of iemand heilig noemen, duiden we de band aan die die persoon of dat voorwerp heeft met God of met het religieuze.
In deze beschrijving krijgen we dus twee aspecten te zien: de gelovigen zijn door Christus geheiligd (in genade, door het doopsel) en ze zijn bestemd tot een heilig leven. Twee dimensies die sterk met elkaar in verbinding staan. Je zou kunnen denken: “Dat is toch logisch?”. Toch hamert Paulus er geregeld op in zijn brieven dat gelovig zijn meer is dan een status. Men moet het ook aan je concrete leven kunnen zien. En als we Paulus’ uitspraak letterlijk nemen, kunnen we vaststellen dat de heiliging door Christus dat heilig leven tot doel heeft. Samengevat: gelovigen worden door Christus geheiligd opdat ze een heilig leven zouden leiden, opdat ze door hun leven Christus zouden verkondigen.

Een stapje verder nu. Paulus beperkt zijn bepaling van de christenen niet tot de groep in Korinte, maar verbindt hen met allen die de naam van Jezus Christus aanroepen. Het geloof van de kerk te Korinte verbindt hen met alle gemeenschappen die in Jezus Christus geloven en Hem als hun Heer erkennen en aanroepen.
Zo is het ook met deze gemeenschap: door het geloof verbonden met de christenen van heel de wereld, komen wij op deze zondag samen om naar Gods Woord te luisteren en de gemeenschap (dat is: communie) te beleven met het lichaam van Christus, de Kerk.
De volgende weken zullen we het vervolg van deze brief mogen beluisteren.
Op deze zondag in de bidweek voor de eenheid onder de christenen wil ik u daarvan al één onderwerp verklappen. Een beetje verder schrijft Paulus: “In de naam van Christus, broeders en zusters, doe ik een beroep op u: wees allen eensgezind, laat er geen verdeeldheid onder u zijn; wees volkomen één van zin en gevoelen.”
Paulus had namelijk gehoord dat er al in die kleine groep christenen onenigheid was gerezen omtrent allerlei onderwerpen. Al in de vroegste tijden hebben christenen menigsverschillen, ja zelfs ruzies, gehad over grote en kleine zaken. In het lange gebed dat Johannes in Jezus’ mond legt tijdens het laatste avondmaal, bidt Hij: mogen zij één zijn, Vader, zoals Gij in Mij en Ik in U. Is het niet schrijnend dat juist deze diepe wens van Jezus nooit echt in vervulling is gegaan? In de loop van de eeuwen zijn er scheidingen ontstaan in de gemeenschap van Christus. Gelukkig zijn er ook altijd weer stappen naar verzoening en eenheid, naar wederzijds respect en begrip geweest. Onze geloofsbelijdenis, die we dadelijk zullen zingen, is daar een voorbeeld van: deze geloofsbelijdenis verbindt het grootste deel van de christenen over de gehele wereld. Maar ook deze belijdenis is een splijtsteen geweest in de geschiedenis van de kerk.
Een ander voorbeeld. Het doopsel en de eucharistie zijn de sacramenten die de christenen verbinden en tot gemeenschap met Christus brengen en deze gemeenschap met Hem en met elkaar versterken. Voorbij alle onenigheid, misverstanden en conflicten kunnen we ons verenigen in de belijdenis van Johannes de Doper, zoals we die vandaag uit het evangelie hoorden voorlezen: Deze is de Zoon van God.

Laten we ons in deze viering bewust zijn van die verbondenheid met zoveel mensen, die door Christus tot eenheid geroepen en begenadigd zijn. Laten we bidden dat Jezus’ vurige wens, dat zijn leerlingen één zouden zijn in vervulling mag komen, een wens die door Paulus herhaald werd.
Zo kan de Kerk, de gemeenschap van alle gedoopten – van alle gelovigen – een licht worden voor de wereld, zoals Jesaja het voorzegde. Zo kan Gods heil reiken tot aan de grenzen van de aarde. Zo kan Gods Koninkrijk komen en Zijn wil geschieden: dat wij allen één zouden zijn in de heilige Geest van Christus Jezus, onze Heer. Amen.

Lezingen:
Jeremia 23, 5-8
Matteüs 1, 18-24

In deze donkere dagen zijn we hier samengekomen om uiting te geven aan onze hoop. Het is nog geen Kerstavond. En toch kunnen we vandaag al een beetje Kerstmis vieren. Hoe komt dat? Omdat Kerstmis een gedenkende viering is. We denken terug aan de geboorte van Jezus. Die vindt niet elk jaar opnieuw plaats. Hij is toen, op die dag, op die plaats, in die cultuur geboren. En dat mogen we vieren, want het gaat om een uniek gebeuren, dat voor christenen geen equivalent kent: Gods Zoon komt wonen te midden van de mensen. Voor de religieuze gevoeligheden van de eerste eeuw was dat ronduit schandalig. Hoe kon God nu wonen bij wat Hij zelf had gemaakt en zelf bestuurde. Zoiets doet God toch niet? Ook voor ons, nuchtere mensen van de 21e eeuw is zoiets moeilijk uit te drukken.
Maar Kerstmis is ook een viering van vooruitblikken. We kijken uit naar de tweede komst van Christus, volgens de meesten nog veraf, volgens anderen weer rakelings nabij. Hoeveel mensen hebben zich niet mispakt aan een concrete voorspelling van de wederkomst van Christus, van het einde der tijden? En toch geloven christenen in die komst. Een komst die misschien veel meer geleidelijk dan plots gebeurt of zal gebeuren.
In die spanning tussen ooit (vroeger) en ooit (later) staan wij vandaag. Het zou ons kunnen afschrikken. Maar laten we onzekerheid inruilen door hoop.
De Schriftlezingen van deze viering bieden ons een hoopvol perspectief. In de profeet Jeremia horen we de belofte: God zal een wettige telg van David doen opstaan om zijn volk te bevrijden. Hij zal genoemd worden “de Heer, onze gerechtigheid”. En het evangelie van Matteüs verhaalde ons de vervulling van die belofte: Jozef verneemt in een droom dat het kind in Maria’s schoot zal beschouwd worden als zijn afstammeling. Jozef zelf was een afstammeling van David. Die Jezus zal zijn volk redden uit hun zonden.
In dit Bijbels perspectief mogen we dus besluiten: God houdt zich aan zijn beloften. Meer nog: het feit dat Jezus als redder uit de zonden wordt aangekondigd, als Immanuël, God-met-ons, maakt duidelijk dat God veel verder gaat dan wat Hij beloofd heeft. Meer nog dan alleen maar het sturen van een goed mens die de boel eens zal komen oplossen wil Hij zélf onder de mensen komen wonen. Meer nog dan even te tonen dat Hij ons nog niet vergeten is, wil Hij zelf een rol vervullen in het herstel van onze relatie met God.
Naar zo’n boodschap kunnen we elke dag opnieuw naar luisteren, vooral op die dagen dat we door de duisternis worden bevangen en moedeloosheid zich in onze harten nestelt.

Wat kan onze reactie zijn op deze boodschap? Velen zullen hun schouders ophalen en zeggen “so what?” en ze gaan gewoon door met hun leven. Dat sluit het beste aan bij de algemene sfeer van onze samenleving. Maar ik durf hopen dat onder ons ook mensen zullen zijn die dit kleine vonkje van hoop aanvaarden om er het vuur van hun eigen verwachtingen mee te doen branden. Natuurlijk zal je straks niet wildenthousiast huppelend de kerk verlaten. Natuurlijk ga je vanavond of morgen geen wonderen verrichten. Maar misschien kan je vanuit wat je in deze viering hoort en beleeft wel de kracht vinden om door te zetten en niet op te geven.
Iemand die dat met heel z’n leven heeft voorgedaan was Martin Luther King. Zijn woorden bieden we u straks ter overweging aan. Hij wist aan z’n gelovigen duidelijk te maken dat die profetische beloften geen holle woorden uit het verleden waren, maar nog altijd brandend actueel zijn.
Ook in jullie concrete leven is hoop onmisbaar om de spanning tussen verwachting en vervulling te doorstaan. Voor ieder van jullie is dit anders, studenten, professoren, familieleden en vrienden, buurtbewoners, ja voor iedereen… maar de kern is hetzelfde. Voor ieder van u, en ook voor mezelf, is hoop onmisbaar om verder te kunnen.
In de eerste plaats nodig ik u uit tot een houding van hoopvolle verwachting, van ontvankelijkheid. Een deel van de liederen die hier gezongen worden willen u meenemen in dat gevoel. De andere liederen brengen ons al in de goede sfeer voor wanneer die beloften vervuld zijn of zullen zijn. Want dan zal dankbaarheid het meest passend zijn. Misschien zal ons enthousiasme dan zo groot zijn dat we gehoor zullen geven aan het slotlied: Go tell it to the mountain.
Wanneer we mogen ervaren dat Jezus in ons midden is, verborgen in ons samenzijn, in de woorden die hier gesproken worden, in de tekenen van brood en wijn, dan kunnen we er achteraf ook niet over zwijgen: dan kunnen we die blijde hoop ook doorgeven aan andere mensen.
Dat is wat ik u toewens: dat de hoop in u brandend mag blijven, ook in de diepste duisternis, zodat anderen zich aan dat licht in uw hart kunnen komen warmen en troosten. Zo wordt Kerstmis méér dan een feest van pakjes en bomen, ja: een feest van blijdschap en dromen. Amen.

Beminde medemensen,

misschien klinkt het raar dat ik jullie zo aanspreek, maar het is gemeend. Deze drie dagen zijn voor mij een heel boeiende tocht geworden. Jullie openheid en positieve houding, de goede sfeer in de groep, jullie gevoel voor humor, maar ook de gave van de ernst... je mag heel fier zijn op jezelf! Als alle klassen zo zouden zijn, zou mijn werk een droom lijken.
Jullie zijn een groep met grote verscheidenheid, maar ook met groot respect voor elkaar. Dat wekt mijn bewondering. Eigenlijk gaat het om veel meer dan respect. Jullie hebben elkaars eigenheid leren waarderen, leren zien als rijkdom. Blijf op die goede weg vooruitgang maken.
Wat wil ik jullie nog meegeven?
Wel, in de eerste plaats dat je echt trots mag zijn op elkaar en op jezelf. In deze wereld van kritiek en negativiteit mag je dit niet allemaal onder de mat vegen.
Ik wens je ook veel geluk, succes en sterkte toe, dit jaar en volgend jaar, waarvan ik hoop dat het voor jullie allemaal het laatste jaar middelbare school wordt. School is soms niet zo leuk, maar je kan er samen wel iets leuks van maken. Dat heb je in deze dagen mogen ontdekken en ervaren.
Mijn wens voor deze groep: blijf elkaar steunen en dragen. Deze groep heb ik leren kennen als een juwelenkistje, met pareltjes van jonge mensen. Sommigen schitteren heel duidelijk, anderen geven hun waarde pas vrij na een beetje wrijven, maar allemaal hebben jullie een hart van goud.
Kei-bedankt en... tot ooit!

lezingen:
Ex. 17, 8-13
2 Tim. 3,14-4,2
Lc. 18,1-8

proprium:
Ego clamavi

inleidingswoord

Broeders en zusters,

we mogen met blijdschap vervuld zijn op deze zondag, want de Heer heeft zich naar ons toegekeerd. Hij zal in de lezingen tot ons spreken, Hijzelf zal ons bedienen in deze heilige maaltijd. De Heer luistert naar onze gebeden. Zoals we zonet in het introïtus hebben gezongen: Hij beschermt ons als zijn oogappel, Hij beschermt ons met de schaduw van zijn vleugels. En Hij zendt ons tenslotte uit, om aan heel de schepping te verkondigen dat het Rijk Gods nabij komt.

In het bijzonder mogen we ons op deze missiezondag verbonden weten met de vele missionarissen die zich over de hele wereld inzetten voor die verkondiging van Gods Rijk. Laten we in het bijzonder bidden voor hen en voor de volkeren tot wie deze gelovige mannen en vrouwen gezonden zijn.

Aan het begin van deze viering keren we ons biddend tot de Heer, rouwmoedig om wat in ons eigen leven, in ons eigen hart, de komst van Gods Rijk belemmert of vertraagt.

Heer, Gij die ons hebt geleerd altijd te bidden, ontferm U over ons.

Christus, die uw leerlingen gezonden hebt om overal het hemels koninkrijk aan te kondigen, ontferm U over ons.

Heer, die ons door de kracht van de heilige Geest bijstaat in alle nood, ontferm U over ons.

homilie

Blijf zagen! Uiteindelijk krijg je je zin wel…

Broeders en zusters, wie dit als de uiteindelijke boodschap van de lezingen van deze zondag zou onthouden, neem het te eenvoudig op. Jezus wilde met de gelijkenis van de knorrige rechter inderdaad aan zijn leerlingen vertellen dat je onophoudelijk moet blijven bidden en dat je verhoord zal worden. Maar de meeste grootouders, ouders of oversten hier zouden het minder prettig vinden mocht Jezus hier een pleidooi houdt voor onbescheiden en volgehouden klaag- en zaagtaferelen. De weduwe dringt zo aan bij de rechter omdat ze gelooft dat hij haar uiteindelijk gerechtigheid zal verschaffen. Ze gelooft in de gerechtigheid. God –leert Jezus ons- , die veel minder knorrig en veel rechtvaardiger is, zal ons zo en nog veel meer verhoren.
We mogen bij God aankloppen met onze nood. En Hij zal naar onze verzuchtingen luisteren.
Maar… -zo besluit Jezus met een prangende vraag- zal de Mensenzoon bij zijn wederkomst geloof op aarde vinden?

En zo voert Hij zijn toehoorders meteen naar de kern van de zaak. Vanuit welke mentaliteit bidden wij? Proberen we met ons bidden God om te kopen, ja te chanteren? “Ik heb zoveel gebeden, nu kan Hij niet anders dan mij verhoren.” Is Gods liefde dan te koop? Was Hij ons niet al lang voor met zijn liefde, nog voor wij konden bidden?
Sommige mensen hebben misschien wel het gevoel dat ze bij God op een nukkige, traag reagerende rechter stuiten. Maar zegt dat niet eerder iets over hoe ze geloven in de kracht van het gebed? Bidden is geen financiële transactie, waarbij men God in de schulden werkt, die Hij alleen maar kan aflossen door onze zin te doen. Ons gebed is in de eerste plaats altijd een antwoord op Gods eerste stap.
Hij zal ons dus ook niet verhoren omdat wij blijven aandringen, om van ons gezaag vanaf te zijn. Hij zal ons verhoren omdat Hij ons liefheeft en omdat wij in die liefde geloven. Een gebed zonder geloof is bijna even zinloos als een zonnebank in de Sahara. Ons gebed moet juist voorspruiten uit onze innerlijke overtuiging dat Hij naar ons luistert, uit ons vertrouwen op Hem.

Deze uitspraken van Jezus zijn terug te vinden na een passage waarin Hij spreekt over de wederkomst van de Mensenzoon. Vorige week lazen we nog over de genezing van de tien melaatsen. Het stukje dat overgeslagen wordt, komt in de laatste weken door het jaar op een weekdag voor. Toch is het niet onbelangrijk te beseffen wat de context van deze parabel dus inhoudt: de komst van Gods Koninkrijk en de wederkomst van de Mensenzoon. Wanneer Jezus daarna dus vertelt dat we steeds moeten bidden en daarin niet versagen, gaat het niet om eender welk gebed. Hier spreekt Hij over ons bidden om de komst van het Rijk Gods. In het Onze Vader bidden we telkens weer “uw Rijk kome”. De parabel over de knorrige rechter leert ons dat God niet zal nalaten zijn Rijk ingang te doen vinden in deze wereld. Ons vertrouwvol gebed speelt een rol in de komst van Gods Rijk.

Maar bidden is niet de enige manier waarop Gods Rijk ingang kent. Al van in het begin van het christendom zijn bezielde mannen en vrouwen op tocht gegaan om te verkondigen wat zij geloofden en beleefden.
God is liefde. Jezus heeft ons met God verzoend door zijn dood aan het kruis. Zijn Geest bezielt allen die in Hem geloven om kinderen van God te worden, ongeacht onze afkomst, huidskleur, taal of geschiedenis.
Jezus’ boodschap is vanaf het begin doorverteld door mensen. Ze komt niet uit de lucht gevallen. Hij heeft zijn leerlingen opgedragen te verkondigen wie ze in Hem ontmoet hebben: de Heer, wiens Naam door alle volkeren geprezen zij.
Vaak wordt dit enthousiasme verward met fanatisme. Het is echter vanuit de dynamiek van hun eigen geloofsovertuiging en van hun liefde voor hun medemensen dat missionarissen hun leven geven om mee te delen waar ze zelf zo gelukkig door zijn.
Wij allen, ook de minder hevige verkondigers, worden aan het einde van elke eucharistieviering gezonden om te verkondigen. De woorden “gaat nu allen heen in vrede” sturen ons niet naar een luie stoel, maar dagen ons uit om de liefde van God uit te dragen naar alle hoeken en kanten van de wereld. Misschien niet altijd in woorden, maar vooral door onze daden. Door uw liefdevolle houding verkondigt u Gods Rijk en maakt u het voelbaar en zichtbaar voor mensen in nood, voor eenzamen en zieken, voor twijfelaars en vertwijfelden, voor jong en oud. Ons geloof moge ons daartoe altijd weer een bron van kracht en hoop zijn, die ons doet werken en bidden, een enthousiasme dat ons nu aanzet om zingend ons geloof te belijden in de Drie-Ene God.

proprium: Iustus es, Domine

lezingen:
Wijsheid 9, 13-19
Filemon 9b-10.12-17
Lucas 14, 25-33

inleidingswoord

Broeders en zusters,
op deze zondag komen wij samen om het mysterie van ons geloof te vieren, omdat wij zijn ingegaan op de roepstem van de Heer. Als we naar Hem luisteren, zullen we met zijn wijsheid vervuld worden. We verwelkomen in het bijzonder de leden van KVG Zoutleeuw, die dit weekend in onze abdij te gast zijn alsook de familie van Genechten die vandaag met ons bidt voor haar overledenen.

In het gezang bij de intrede zongen we Gij zijt rechtvaardig Heer, en uw oordeel is recht. Handel met uw dienaar volgens uw barmhartigheid. Want ook al zijn we zondige mensen, de Heer komt ons tegemoet in liefde en erbarmen. Laten we ons tot Hem bekeren en onze zondigheid belijden om met een nederig hart de eucharistie waardig te kunnen vieren.

homilie

Broeders en zusters,
voordat we onze ergernis loslaten over de woorden van Jezus die we gehoord hebben, is het goed nog eens te luisteren naar wat Hij precies zegt. “Als iemand naar Mij toekomt die zijn vader en moeder, zijn vrouw en kinderen, zijn broers en zusters, ja zelfs zijn eigen leven niet haat, kan hij mijn leerling niet zijn.” en “Niemand van u kan mijn leerling zijn als hij zich niet losmaakt van al wat hij bezit.”
Jezus zegt “hij kan het niet”, niet “hij mag het niet”.
Wie Jezus wil volgen, moet stevig op zijn benen staan en niet wankelmoedig van hart zijn. Geen twijfelaars of onbezonnen enthousiastelingen. Geen steekvlamengagement of kortetermijnplanning. En geen flauweriken. Wie de Heer wil volgen, moet zelf zijn eigen kruis dragen, zoals Jezus dat ook heeft gedaan.

De voorbije zondagen werden we regelmatig geconfronteerd met uitspraken van Jezus, die eerder ontmoedigend dan bemoedigend klinken: wees waakzaam, denk maar niet dat je vanzelf bij de uitverkorenen hoort, kies de minste plaats, Ik ben geen vrede maar verdeeldheid komen brengen, van wie veel gegeven is, zal veel geëist worden.
Jezus besefte dat de boodschap die Hij verkondigde niet eenvoudig was, meer nog: dat mensen in de problemen kunnen raken wanneer ze radicaal voor zijn weg kiezen. Het is mogelijk dat je alles zal moeten loslaten om Jezus te volgen. Wie dat niet ziet zitten, zal het niet aankunnen. Wie zijn familie niet kan loslaten omwille van de Heer, zal, net zoals de torenbouwer, in het midden van het werk –het werk van de bekering- op zwart zaad zitten. Jezus eist niet dat zijn leerlingen hun familie niét liefhebben. Haten betekent hier: beseffen dat je familiebanden minder belangrijk zijn dan je relatie met God. In families waar niet iedereen christen is, zal dit wellicht feller voelbaar zijn. Als je geloof je leven echt mag beïnvloeden en kleuren, zal je soms botsen op onbegrip of tegenstand.
Zelfs je eigen leven (in het Grieks staat er psychè, wat ook geest of ziel kan betekenen) moet je op de helling kunnen zetten als het er om gaat te kiezen voor God. Wie zichzelf meer bemint dan God, legt de prioriteit bij de verkeerde. Bovenal moeten we God beminnen, dat is het eerste gebod. Wie zijn eigen wil en mening vooropstelt, minacht Gods bedoelingen.
Jezus waarschuwt de menigte die met Hem meetrekt, dat je de nodige zelfkennis moet bezitten om oprecht en consequent zijn leerling te kunnen worden. Wie er alleen maar vanuit een droombeeld of een spontane opwelling aan begint, zou onderweg wel eens flink teleurgesteld kunnen worden of zichzelf belachelijk maken. Dan sta je daar met een onafgewerkte geloofstoren of met een verschrikkelijke bekeringsnederlaag.
Als volgeling van Jezus kan het je overkomen dat vanzelfsprekendheden op hun kop worden gezet. Paulus dringt er bij Filémon op aan dat hij Onésimus, een slaaf die bij hem weggelopen was, als een broeder in het geloof zou verwelkomen in plaats van hem te straffen. Zo kan het ook met ons gebeuren: ook al zegt ons rechtvaardigheidsgevoel misschien dat wij alleen recht hebben op wat we bezitten, omdat we er hard voor gewerkt hebben, omwille van de liefde in de christengemeenschap moeten we bereid zijn om er van te delen aan wie niets heeft. Ook al zijn we boos op deze of die medemens, toch vraagt Jezus dat we haar of hem vergeven. Het gaat er niet om of wij gelijk of ongelijk hebben. Gods wijsheid, zo hoorden we in de eerste lezing, verschilt van onze menselijke bespiegelingen. Wij tobben onszelf af met berekenen en plannen, en zelfs daarin schieten we nog zo vaak te kort. Hoe kunnen we dan begrijpen wat Gods gedachten zijn, tenzij Hij ons daartoe zijn Geest van wijsheid zendt?
En die wijsheid helpt ons de moeilijke woorden van Jezus beter te verstaan. We mogen met een vertrouwvol hart doorgaan met het van harte beminnen van onze familie, van onze medemensen, als we maar goed beseffen dat onze liefde voor God nóg belangrijker is.
Laten we dan, bezonnen en doordacht, kiezen voor Jezus, die de Weg, de Waarheid en het Leven is. Want als we zoals Hij ons kruis dragen, zullen we met Hem verrijzen tot eeuwig geluk. Amen.

Nederigheid… een deugd waar doorgaans maar weinig bewondering voor is. Wanneer iemand moedig of standvastig is, vriendelijk of creatief, dan zijn we snel met complimentjes en kijken we naar haar of hem op. Bijna nooit horen we over iemand zeggen: wauw, dat is nu een nederige mens, zeg. Soms wel, maar dan is het vaak achteraf, wanneer de persoon in kwestie overleden is.
Toch wordt nederigheid als een typisch christelijke deugd beschouwd. En terecht, denk ik, want de klassieke filosofen van Jezus’ tijd en kort erna beschouwden nederigheid juist als een ondeugd. Als je ergens goed in was, mocht je daar fier op zijn. Je moet te koop lopen met je prestaties. Ook in onze tijd is het normaal en zelfs gewenst dat je jezelf verkoopt: alle talenten moeten benut worden (denk maar aan de “Idool”-talentenjachten), rijkdom en status moet je tonen met dure huizen, auto’s en accessoires, je moet proberen de slimste, de sterkste, de beste en vooral de knapste te zijn.
De Bijbelse boodschap van deze zondag staat haaks op deze manier van denken en leven. Sterker nog: de christelijke traditie heeft hoogmoed altijd bestempeld als dé moeder van alle zonden. Augustinus schrijft in zijn kloosterregel: terwijl iedere ondeugd tot uiting komt in het stellen van slechte daden, bedreigt de hoogmoed bovendien zelfs goede daden om deze te vernietigen. Ja, het is volgens Augustinus mogelijk te zondigen door een goede daad te plegen met een hoogmoedige bedoeling.
En wat is dan hoogmoed? Het Griekse woord hybris staat voor overdreven trots, hoogmoed, overmoed, grootheidswaanzin, brutaliteit, onbeschaamdheid, vooral dan tegenover het goddelijke en tegenover de wereldorde. Met andere woorden: op een andere plaats gaan staan dan welke jou toekomt. Zo karakteriseren de kerkvaders de houding van Adam en Eva niet zozeer als ongehoorzaamheid, maar zoals de slang het influistert: omdat jullie aan God gelijk zullen zijn door de kennis van goed en kwaad. Hoogmoed is een houding waardoor je jezelf beter acht dan de anderen, beter acht dan je eigenlijk bent.

We hoorden in de eerste lezing: voor de kwaal van de hoogmoedige is er geen genezing, want het kwaad wortelt in zijn hart. Het enige medicijn tegen hoogmoed is in verlegenheid gebracht worden. Daarvoor waarschuwt Jezus ons in het evangelie: denk maar niet te gauw dat jij de eregast zal zijn aan het feestmaal van God. Ga niet te ver vooraan staan, want het is best mogelijk dat er anderen nog meer bij God in de gunst staan dan jij. Hoogmoed komt ten val, noemt men dat… de schaamte om de eigen opgeblazenheid kan de hybris misschien kraken. En – zo hard kan het mensenhart zijn – dan is het maar te hopen dat dit bij de hoogmoedige mag doordringen. Evengoed voelt hij of zij zich in zijn ego gekwetst en gaat hij gewoon door met zijn dikdoenerij.
In plaats van hoogmoed wordt ons bescheidenheid of nederigheid voorgehouden. Maar zelfs daar zit er een addertje onder het gras: er bestaat ook valse bescheidenheid, waarmee je stiekem toch naar complimentjes kan vissen.
Moeten we dan allemaal met ons hoofd tussen onze knieën gaan lopen of wegkruipen in negatieve bespiegelingen over onszelf? Natuurlijk niet.
Echte nederigheid is een diep besef van je eigen waarde, van hoe belangrijk en geliefd je wel bent. Maar dat besef moet realistisch en eerlijk blijven. En vooral: het moet gaan over jezelf, niet over de anderen. Nederigheid begint met een halt toe te roepen aan de neiging om jezelf met anderen te vergelijken. Echte nederigheid kijkt niet naar hoe goed of slecht de medemensen zijn, maar houdt de blik gericht op je eigen kunnen en falen.
God kent onze gedachten en onze daden. We moeten tegenover Hem niet doen alsof we volmaakt zijn, maar evenmin alsof we aartszondaars zijn. We bevinden ons allemaal ergens tussen die twee uitersten in. Hopelijk meer aan de goede dan aan de minder goede kant, natuurlijk. Maar vooral: hopelijk beseffen we goed waar we staan. Echt bidden begint met het voor God plaatsen van dat besef. Zo begonnen we ook daarnet deze eucharistieviering: Heer, ontferm U over ons. Tot zelfs in het Gloria, de lofzang tot God toe: ontferm U over ons. Want wij kunnen God niet hoger duwen dan Hij al is. (ook al hoort het bij ons bidden dat we God loven) We kunnen God wel eren door onze eigen plaats aan te geven tegenover Hem: niet als een nietig en waardeloos wormpje, maar als een geliefd kind van God. We hebben een eigen waardigheid: kinderen van God en broeders en zusters van elkaar. Laten we die waardigheid dan niet besmeuren met gedachten of daden van hoogmoed. God kent ons en zal ons de rechtvaardige plaats geven temidden van zijn heiligen. Want wie zich verheft, zal vernederd, maar wie zich vernedert, zal verheven worden. Amen.

      Het habijt dat je vandaag ontvangt is het symbool van een keuze die je gemaakt hebt. Het is de uitdrukking van een verlangen naar een identiteit die meer en meer bepaald zal worden door Christus.

      Andere kleren aantrekken is gemakkelijk en gauw gedaan. Een nieuwe mens worden, die zich vernieuwt naar het beeld van zijn schepper, is iets dat een langere adem vraagt. Moge het verlangen een nieuwe mens te worden je nooit loslaten! Blijf volharden en wees geduldig. Laat je niet te zeer ontmoedigen door de weerstanden van de "oude mens", die je in jezelf zal blijven aantreffen en die je ook zal ervaren bij ons.

      Tijdens zijn aardse leven sprak Jezus niet alleen over het Rijk Gods, waarvan Hij zegde dat het nu op handen is, dat nu onder ons komt. Hij beleefde het ook als een menselijk betekenisvolle realiteit. Eén van de gebaren die Hij stelde om het Rijk Gods in deze wereld aan te wijzen was dat Hij mensen riep om bij Hem te zijn. Wat voor mensen dan nog? Tollenaars en zondaars van allerlei slag. Regelmatig komt in het evangelie de kritiek terug die Jezus daarvoor krijgt: Hij eet en drinkt met tollenaars en zondaars, Hij neemt zijn intrek bij hen.

      Een religieuze gemeenschap is niets anders dan een teken van het Rijk Gods, alleen maar omdat Jezus ons roept. Omwille van zijn roeping, en roeping houdt steeds barmhartigheid in, zijn wij de opvolgers van die mensen (waaronder een ergernisgevend aantal zondaars), met wie Jezus dat teken van Gods Rijk heeft willen stellen.

      In de levenswijze die je vandaag aanvat, staan niet je talenten, je goede inborst en je kwaliteiten centraal, maar Gods barmhartigheid. Vanuit die grondeloze barmhartigheid leven wij allen. Die barmhartigheid trachten wij in heel ons leven gestalte te geven. Het is door de oude mens barmhartig in zijn gezelschap op te nemen, dat Jezus de nieuwe mens gestalte geeft, die zich van dag tot dag vernieuwt naar het beeld van zijn schepper.

      In die vernieuwende dynamiek situeert zich ons leven heel nadrukkelijk. We ontvangen en krijgen zoveel dat het door ons heen gaat, verder dan de muren van de abdij. Ons leven als religieus heeft maar betekenis als we beseffen dat we het niet verdienen religieus te zijn, maar dat het een gave is het te mogen worden. Dit perspectief omkeren is de ondergang van alle religieus leven.

      Het kan helpen te denken aan de mensen met wie Jezus optrok. We mogen er fier op zijn dat we bij hen horen veeleer dan bij hen die Jezus afwezen omdat Hij zo weinig kieskeurig was.

      Moge zijn goedheid ons blijven vernieuwen.

Lezingen:
Jesaja 66, 18-21
Lucas 13, 22-30

Zijn het er weinig die gered worden? Deze vraag klinkt ons wellicht pessimistisch in de oren. Spontaan zouden we vragen: zijn het er véél die gered worden? En naar gewoonte geeft Jezus geen rechtstreeks antwoord, maar vertelt Hij een parabel. Jezus waarschuwt ervoor dat we de boot niet missen. Als de deur dicht is, zal de huisvader de laatkomers niet meer binnenlaten, met welke argumenten ze ook komen. Geen bemoedigende en geruststellende boodschap...
Dit is al de derde zondag op rij dat we Jezus in het evangelie een oproep horen doen tot waakzaamheid. Wees niet gerust, wees niet lauw. Denk niet te gauw dat het allemaal maar vanzelf zal gaan.
Dikwijls interpreteren we de uitspraak van Jezus “er zijn laatsten die eersten en eersten die laatsten zullen zijn” als een omkering van het onrecht: de armen zullen bij God hoog in aanzien zijn.
Maar in deze evangelielezing gaat het om een haast grimmige waarschuwing: het is niet omdat je nu bij de eersten bent, dat je dat later ook zal zijn. Ook niet als het over geloof gaat. Want je moet waakzaam blijven. Het gaat niet om één prima prestatie, maar om een volgehouden levenshouding. De huisvader in de parabel stuurt de laatkomers weg met de woorden “gaat weg, gij die ongerechtigheid bedrijft”. Een niet mis te verstaan verwijt.
Jezus wijst zijn tijd- en geloofsgenoten terecht. Bepaalde joden dachten dat ze, door zo nauwkeurig mogelijk Gods Wet en alle mogelijke regeltjes te vervullen, hun gerechtigheid bij God konden verdienen, ja bijna afkopen. Maar God is geen genadewinkel. Hij bemint ons niet omdat wij zo fantastisch zijn. Hij beminde ons al lang voordat wij ooit iets van Hem gehoord hebben. Hij heeft ons het éérst bemind, om niet, gratis, zonder tegenprestatie.
Maar zijn liefdesaanbod verwacht een antwoord. Geen korte, spectaculaire heldendaad, maar een bekering van heel je leven. Een verbond tussen God en de mensen.

De eerste lezing versterkt dit beeld nog eens. God kondigt aan dat hij alle volken en talen bijeen zal roepen, dat zij zullen komen en zijn heerlijkheid zullen zien.
Dat kan ons erg tegen de borst stuiten: wij, die geloven, zijn toch de uitverkorenen? Zo dachten de joden ook: wij zijn het volk van God... en op zich was dat ook zo: God hééft het volk Israël uitgekozen tot zijn eigen bezit, tot zijn heilig volk. Maar “heilig” betekent niet dat zij beter zijn. “Heilig” betekent in de eerste plaats: aan God toegewijd. Israël is een heilig volk, maar dat wil niet zeggen dat ze volmaakt zijn. Ze behoren God toe op een bijzondere manier, volgens de belofte die de Heer aan Abraham deed. Maar dat wil niet zeggen dat alle andere volkeren op de wereld niets met God te maken heeft.
En dat is juist wat ons kan ergeren in de eerste lezing: het gaat tegen ons rechtvaardigheidsgevoel in. God kiest zelf, als soevereine Heer, wie Hij uitverkiest om zijn heerlijkheid te zien. De mens kan daar met zijn verstand niet bij. En dat hoeft ook niet. God heeft ons de heilige Geest geschonken, opdat we er met ons hart mee zouden kunnen instemmen.
De lezingen van deze zondag willen ons op onze plaats zetten: God kiest zelf wie Hij tot zijn heerlijkheid toelaat. Wij moeten niet op onze lauweren rusten, maar zo trachten te leven dat we die heerlijkheid waardig zijn. De heilige Geest zal ons daarbij helpen, zodat we de gerechtigheid beoefenen, niet alleen voor het oog van de mensen, maar met heel ons hart en heel ons leven.
Maar we mogen niet oordelen over de vraag of anderen, onze medemensen in het algemeen, maar vooral wie anders gelooft of anders denkt, al dan niet Gods goedheid “verdient”. Wij mogen niet op Gods troon gaan zitten en in zijn plaats oordelen over de wereld. Dat komt alleen Hem toe. Dàt is de valkuil waarvoor Jezus ons deze zondag waarschuwt: de hoogmoed.
Wie zichzelf gerechtig acht, zal de minste zijn voor God.
Het is zoals de Farizeeër en de tollenaar, die in de tempel gaan bidden. De Farizeeër dankt God, want hij leeft volmaakt volgens de wet, schenkt zijn geld weg aan de armen. Hij is heel tevreden over zichzelf en is blij dat hij niet is zoals die tollenaar achteraan, een zondaar, een verrader. En de tollenaar blijft achteraan in de tempel. Hij heeft de Farizeeër niet eens gezien, hij durft zijn ogen niet eens opslaan. En hij spreekt geen grote en hoogdravende gebeden uit. Hij prevelt alleen maar: Heer, wees mij, zondaar, genadig. En, zo vult Jezus aan, die tollenaar ging gerechtvaardigd naar huis. Niet de Farizeeër.

Zijn het er weinig die gered zullen worden? Als we luisteren naar Jezus’ woorden, waakzaam blijven over onze eigen levenswandel en geen oordeel uitspreken over onze naaste, durf ik hopen dat het er niet weinig zullen zijn, maar zoals in het visioen van Jesaja: onnoembaar velen, van overal op aarde, van heel de mensheid, die de heerlijkheid van de Heer zullen mogen zien en eeuwig geluk zullen kennen. Amen.

Verwelkoming aan het portaal

Goede Monique en Stefan,
de kerkgemeenschap is blij dat jullie willen huwen.
Daarom mag ik voor jullie uitgaan om jullie plechtig tot bij het altaar te brengen.
Laat hier bij de deur achter: alle zenuwen, alle onzekerheid,
alle gedachten en gevoelens die jullie geluk om deze dag kunnen verstoren,
alle herinneringen ook aan wat er moeilijk of zelfs slecht is geweest.
Kom thuis bij God, die besloten heeft in jullie liefde te tonen
hoe Hij van mensen houdt, hoe sterkt de liefde is.
Laten we binnengaan waar Hij woont:
in het hart van de gemeenschap die samenkomt in zijn Geest.

Opening van de dienst

In de naam van de Vader en de Zoon en de heilige Geest. Amen.

De genade van onze Heer, Jezus Christus, de liefde van God
en de gemeenschap van de heilige Geest zij met u allen.

Zusters en broeders,
zonet bracht ik twee mensen plechtig naar voor in deze kerk. Dat kan u niet ontgaan zijn.
Jullie zijn allemaal welkom in dit huis van gebed, het huis van deze geloofsgemeenschap.
Maar vandaag wil deze kerkgemeenschap heel bijzonder Monique en Stefan verwelkomen. We hebben hen feestelijk ingehaald en plaatsen hen in ons midden,
want zij hebben de wil geuit met elkaar te trouwen.
Zij willen met elkaar het verbond van het huwelijkssacrament sluiten.
En in naam van de gelovige gemeenschap mogen jullie allemaal,
maar Nora, Sabrina en ik in het bijzonder daarvan getuige zijn.
We zullen naar hen kijken en luisteren.
Hopelijk maken we jullie daardoor niet te zenuwachtig,
want we willen door ons hier-zijn juist onze vreugde aan jullie tonen.
En onze verbondenheid met jullie drukken we uit door met en voor jullie te bidden.

Homilie

Lezingen:
1 Kor. 12,31-13,8a Als ik de liefde niet heb, baat het mij niets.
Joh. 17, 20-23 Opdat zij volmaakt één zijn.

Beste Monique en Stefan,

normaal gezien is het in de vieringen van christelijke gemeenschappen de voorganger die de kern van de viering verkondigt en uitbeeldt: hij vertegenwoordigt Christus, die temidden van zijn leerlingen aanwezig is, tot hen zijn woorden spreekt en met hen het brood breekt.
Maar in deze huwelijksviering zijn jùllie de voornaamste verkondigers van een bijzonder groot en diep mysterie: de liefde van God voor zijn volk, van Christus voor zijn Kerk.
Ja, door vandaag jullie huwelijksbelofte uit te spreken worden jullie een teken van het liefdesverbond tussen God en de mensen. Deze viering heeft dan ook twee richtingen: ten eerste brengt ze tussen jullie een levensverbond tot stand, ten tweede is ze ook de verkondiging van de liefde die de moeite waard is om zichzelf weg te schenken aan elkaar. Jullie tonen door het huwelijk dat jullie van elkaar houden, dat jullie één willen worden. En zo worden jullie de verhoring van Jezus’ gebed tot de Vader, zoals we het zonet in de evangelielezing gehoord hebben.
In de voorbereidingen voor dit huwelijk hebben we geprobeerd heel wat hoeken en kanten van dit mysterie te overwegen. Het moet me van het hart dat het voor mij heel inspirerende en fijne momenten zijn geweest. Ze hebben me overtuigd van jullie liefde voor elkaar, een liefde die zo ver gaat dat je nu bereid bent je heden en toekomst aan elkaar te schenken. Jullie willen elkaars toekomst worden. En ik geloof er in. En deze mensen rondom jullie geloven dit ook.
Ik heb jullie al heel wat mogen vragen en vertellen over het huwelijk. Nu is het misschien goed dat ik me even tot die andere mensen richt en ook aan hen verkondig wat deze viering wil uitdrukken en tot stand brengen.

Beste mensen,
de lezingen en gebeden van deze viering spreken steeds weer opnieuw van één van de grootste mysteries die we in het leven ontdekken: de liefde. Een mysterie is niet iets mysterieus, alsof we het nooit zouden kunnen kennen of doorgronden. Nee, een mysterie is in de eerste plaats iets dat onze controle en onze menselijke beperktheid te boven gaat. Zo is ook de dood een mysterie. Maar sterker nog dan de dood is de liefde. Meer nog: alles in de wereld wordt waardeloos en leeg als we de liefde moeten missen.

Paulus schrijft aan de christengemeente van Korinte: ik zal u een weg tonen, die boven alles verheven is. En in plaats van een uiteenzetting te beginnen over wat je allemaal moet doen en laten in het leven, begint hij, geïnspireerd door de heilige Geest van God, die Liefde ís, de Liefde te bezingen.
En ook Jezus’ gebed, dat bij Johannes opgetekend staat, vlak voordat Jezus wordt overgeleverd om gekruisigd te worden, zet die liefde centraal. Jezus bidt dat zij, die in Hem geloven, één zouden zijn, verbonden in die liefde die de Vader en de Zoon bemind.
De liederen tijdens deze viering drukken telkens weer deze thema’s uit. In bijna elke tekst kan je het verlangen van de mens naar God én het verlangen van het bruidspaar naar elkaar beluisteren. De vreugde, de bevrijdende zekerheid, het vertrouwen, … ze komen ter sprake. Geen wonder dat men deze muziekstijl “gospel”, “blijde boodschap” noemt. Het helpt ons om ons helemaal te laten onderdompelen in het mysterie van de Liefde.

Dadelijk zullen Monique en Stefan elkaar trouw beloven voor de rest van hun leven. We hebben geen kristallen bol genomen om te zien of het allemaal wel prima zal gaan. Er zijn geen orakels geraadpleegd, geen ingewanden geschouwd, geen kaarten gelegd. Trouwen heeft te maken met ver-trouwen. Vertrouwen dat God deze twee mensen niet in de steek zal laten, wat er ook gebeurt. Vertrouwen in elkaar, dat je partner je niet in de steek zal laten, wat er ook gebeurt. Vertrouwen ook dat dit echtpaar, wanneer het nodig is (en dat is eigenlijk altijd), steun en genegenheid mag ondervinden van de mensen die hen omringen. Jullie dus.
Wanneer ik jullie straks uitnodig om jullie instemming met dit huwelijk duidelijk te maken, zal jullie applaus méér zijn dan al een eerste versie van het woord dat Monique en Stefan vandaag tot vervelens toe zullen mogen horen: “proficiat”. Het zal ook een teken zijn dat jullie bereid zijn deze twee mensen te dragen in hun engagement.

Beste Nora en Sabrina, jullie zijn daarin in het bijzonder onze vertegenwoordigers. Jij, Nora, weet wat het is om bruid te zijn. Ik weet nog van bij jouw huwelijk met Mark wat het is om getuige te zijn. Nu zijn de rollen anders… Jij weet beter dan ik wat je zus te wachten staat. En ik weet hoe sterk ik met heel mijn hart betrokken ben bij jullie huwelijk waar ik getuige mocht zijn, over tien dagen twee jaar geleden. Dat is dan ook de opdracht die ik aan jullie, Sabrina en Nora, geef: kijk en luister goed, en sluit dit verbond in jullie hart, zoals God dat ook doet.

U allen hier aanwezig, gelovigen, anders-gelovigen, zoekende mensen en niet-gelovigen, jullie mogen getuige zijn van dit belangrijke moment. Het vertelt ons iets over wat mensen voor elkaar willen en kunnen betekenen. Samen vieren we vervolgens eucharistie, dé dankzegging bij uitstek. Want, zo wordt het al sinds het vroegste begin verkondigd: God is liefde. En de Liefde maakt het mogelijk dat mensen één worden en zo uitgroeien tot een teken van hoop voor allen die in de liefde teleurgesteld of gekwetst zijn geweest. Want de Liefde overwint zelfs de diepste duisternis. Amen.

Lezingen:
Jer. 38, 4-6.8-10
Hebr. 12, 1-4
Lc. 12, 49-53

Vuur ben Ik op aarde komen brengen, zegt de Heer. En geen vrede, maar verdeeldheid…

Een boodschap die we misschien niet echt verwacht hadden. We zijn eerder gewend troostende en hoopvolle woorden te horen, boodschappen van rust en vrede, van verkwikking en verzoening. Zo komen de lezingen van deze zondag wel érg hard aan.
Wanneer we deze evangelielezing op haar plaats leggen, als een klein stukje van het Lucasevangelie, komt er wel meer duidelijkheid in de zaak.
Het is namelijk niet de eerste keer dat er in het evangelie over vuur gesproken wordt. Het begon al met de verkondiging door Johannes de Doper: na mij komt iemand die zal dopen met de heilige Geest en met vuur.
Vuur heeft in de bijbel vaak de betekenis van reiniging, zuivering. Ook metaal wordt in de vuuroven gesmolten en gezuiverd. Spreekt de kerkelijke traditie ook niet van “het vagevuur” als plaats van loutering en zuivering?

Voor veel mensen komt dat beeld van vuur dat ons zuivert nogal pijnlijk over. Laat ik er een ander beeld naast leggen. Stel u voor dat wij allemaal kleine stukjes ruw glas zijn. Gods liefde is als een onmetelijke bron van licht en warmte. God wil niets liever dan ons helemaal doorstralen met zijn Liefde, met zijn Licht. Maar in glas zitten vaak ook onzuiverheden. En hoe feller het licht, hoe beter je die onzuiverheden kan zien. En Gods liefde is zo sterk, dat die oneffenheden uit ons weggebrand zullen worden. Maar dat gebeurt natuurlijk niet gevoelloos. Het eindpunt van dit louteringsproces is dus wél vrede, maar de weg is niet zonder moeilijke momenten. Wanneer we onszelf tegenover God durven plaatsen, wanneer we met Zijn ogen naar ons leven durven kijken, zullen we in de eerste plaats weer met liefde naar onszelf kunnen kijken. Want God bemint ons. Maar als we eerlijk kijken, zullen we ook zien dat we in woorden en gedachten, in doen en laten die liefde aan de kant hebben geduwd, geblokkeerd hebben. Dat diepe besef kan ons tot berouw en bekering brengen.

Voor bekering is het nooit te laat. Het is een proces dat heel wat moeite vraagt. Zelfs voor Jezus, de zoon van God, de aanvoerder en voltooier van ons geloof, was het geen gemakkelijke opdracht vol te houden in tegen de bekoringen en stand te houden in de beproevingen. Maar Hij is de weg ten einde toe gegaan. In het evangelie van deze zondag hoorden we hoe Hij zich bewust was van het doopsel dat Hij moest ondergaan. Zoals Jezus bij zijn doopsel door het water moest gaan, is Hij ook door de dood gegaan. Hijzelf gaf toe dat Hij zich daardoor beklemd en angstig voelde, maar Hij koos niet voor de eenvoudigste weg. Hij stierf de vernederende dood op het kruis. En Hij is opgestaan en zit aan Gods rechterhand.

Daarom mogen ook wij de moed nooit opgeven. “Uw strijd tegen de zonde heeft u nog geen bloed gekost.”, hoorden we. Aan de ene kant kan dit een licht verwijt zijn: we kunnen nog veel meer moeite doen. Aan de andere kant kan het ook een woord van troost zijn: God laat ons niet in de steek. Hij zendt ons zijn heilige Geest, die ons sterk maakt. We zullen de wedstrijd van het leven kunnen uitlopen zonder bloedvergieten.

Jezus was zich bewust van het feit dat zijn boodschap zowel in onszelf als tussen mensen verdeeldheid zou brengen. Want niet alleen in ons hart ontstaat er de spanning tussen het kiezen voor het Rijk Gods en de zelfzucht. Ook tussen mensen onderling ontstaat er spanning, tussen gelovigen en ongelovigen. Zelfs tussen de mensen die elkaar het meest nabij zijn, ouders en kinderen, familieleden heeft Jezus’ boodschap verdeeldheid gebracht, tot op de dag van vandaag. Want het is onmogelijk “maar een beetje” voor Jezus te kiezen. Christen zijn is een kwestie van bekering, van een fundamentele keuze, van een onverdeeld ‘ja’. En niet iedereen zegt ‘ja’ op de uitnodiging van God.

Dat wil niet zeggen dat er ruzie moet zijn tussen gelovigen en ongelovigen. Christenen zijn geroepen om in respect en vrede te leven met anders- of niet-gelovigen.

Maar er zal wel verdeelheid of onderscheid zijn: je bent christen of je bent het niet. Dat betekent op zijn beurt dan weer niet dat het met één stap in orde is. “Het leven is een strijd”, zegt de volksmond, en dat is voor een christen niet minder het geval. De auteur van de Hebreeënbrief roept ons op tot vastberadenheid in het geloof. We mogen er immers op vertrouwen dat we er niet alleen voorstaan: Jezus is in trouw de weg ten einde toe te gaan, om voor ons de Weg te worden. Zijn Geest staat ons bij om moed te houden. Zijn liefde zal ons louteren als vuur. En ook wijzelf kunnen elkaar steunen en dragen in dat geloof. Daartoe zijn we hier samen, om dankbaar te belijden dat we ons vertrouwen stellen op God. Christus zelf wil ons tot voedsel zijn in de gaven van de eucharistie. Moge Hij ons sterken om de moed te bewaren en het goede te kiezen, alle dagen van ons leven. Amen.

Wie overvloedig zaait, zal overvloedig oogsten.
Broeders en zusters, de heilige diaken Laurentius heeft deze woorden van Paulus zeker ter harte genomen. Bij deze jaarlijkse viering van de patroonheilige van deze geloofsgemeenschap ben ik blij bij u te gast te mogen zijn om u voor te gaan in gebed en samen met u God te loven om het voorbeeld en de voorspraak van Laurentius.

Een kerkgemeenschap heeft drie voorname taken: het