Openbare beslotenheid 

Wie zwijgt stemt toe 

Met alle beste bedoelingen van de wereld blijkt de openbaarheid van bestuur soms gebaat bij een grote mate van beslotenheid.

Heel goed te begrijpen wellicht voor hen die er middenin zitten, heel vaag voor hen die slechts willen weten waarom 1 + 1 niet gewoon tot 3 miljoen opgeteld kan worden.

De discussie over de Polderpoort lag zo gevoelig dat de commissie Samenleving er maar liefst 3 vergaderingen achter gesloten deuren voor nodig had om op de raadsvergadering van donderdag met een hamerstuk te besluiten tot aankoop van erf en opstal.  

Alle partijen vonden het grote zwijgen de beste optie om de sportvoorziening voor de gemeente veilig te stellen. Er moest worden voorkomen dat de Polderpoort via de vrije markt in handen kwam van investeerders die er andere plannen dan de beoogde sportieve doelstelling mee zouden kunnen hebben.  

Een nobel streven met een uitkomst die voor iedereen aanvaardbaar de beste was in het Vlaardingse belang. Daar zal de discussie in de toekomst dan ook niet meer over gaan. Echter, geheimzinnigheid heeft als bijwerking vaak onbedoelde geruchten die juist dat bereiken wat niet beoogd werd. Zoals het beschadigen van personen in hun naam en goede eer. 

Wethouders die dossiers tussentijds van hun voorgangers overnemen, zijn daar ongeacht hun voorgaande onwetendheid verantwoordelijk voor, tenzij ze er bij aantreden afstand van nemen. Wat niet altijd evident is gezien de complexiteit van het inlezen in moeilijke materie. 

CDA Wethouder van der Zwan kwam voorafgaand aan behandeling van het Polderpoort agendapunt met een ongebruikelijke verklaring:  

(uittreksel) ‘Management, administratieve organisatie, bedrijfsvoering, personeel: allemaal randvoorwaarden die van belang zijn om elke organisatie, welk concept dan ook, tot een succes te laten worden. En achteraf moeten wij constateren dat deze zaken in onvoldoende mate adequaat aanwezig waren bij de Polderpoort. En hierdoor is het fout gegaan.’. 

Voordat de discussie in de openbare raadsvergadering hierna ook maar kon beginnen, kwam VV2000/Leefbaar Vlaardingen Leo ten Have met een orde voorstel. Direct tot stemming overgaan, zonder verdere discussie.

De Polderpoort werd een hamerstuk van 3 miljoen euro, einde exercitie. 

Ongebruikelijk dat ten Have dergelijke kans op debat afkapt. Wat bewoog hem en de voltallige raad die hem volgde ? Betalingsverplichtingen en ultimatum termijnen omdat al de volgende dag de koopakte gepasseerd moest zijn ? Dat had als argument om de zaak snel te behandelen gewoon gemeld kunnen worden lijkt mij. En was bovendien nog niet aan de orde bij de eerdere besloten commissievergaderingen.

Of waren er kapers op de kust ? Of voetbal op tv ? Of wilde Wilders hier een inter-religieus centrum voor herorientering vestigen? Of gaat de Rabobank failliet? 

Burgerlijk onbevangen – of naief, net wat u wilt – ga ik er vanuit dat de besteding van drie miljoen euro ook met de beste bedoelingen van de wereld een zaak van openbaar besproken belang is. 

En wanneer CDA fractievoorzitter Keizerwaard na afloop zegt dat er op termijn wel duidelijk zal worden wat er precies aan de hand is, wordt mijn nieuwsgierigheid alleen nog maar groter. Wat moet nu waarom geheimzinnig zijn maar kan later gewoon gezegd worden?  

In mijn politieke onbewustzijn vraag ik mij ook af waarom Klaas Terpstra zich zover van de hele discussie distantieerde dat hij zelfs niet aanwezig was op de besloten momenten. Bij zijn verkiezing tot gemeenteraadslid voor de PvdA stapte hij juist uit het bestuur van de Polderpoort omdat hij geen belangenverstrengeling wilde. Juist daarom zou hij nu een enorme expertise in de discussie gebracht kunnen hebben, i.p.v. van zijn democratisch toegewezen en geaccepteerde zitplaats onbezeten te laten. Klaas leek me de man niet om thuis te gaan verbouwen terwijl in het politieke centrum zijn stem gewicht in de schaal kon leggen, maar “Ik heb een schoon geweten en lig er nachts niet wakker van” is niet het soort politieke verklaring dat het democratische peil boven ANP houdt. 

Ambtenaren zouden zich vastgebeten hebben in een prestige project waarnaar ze slechts vanuit hun eigen expertise keken. De vele interne herplaatsingen sinds maken tracering van dergelijke tunnelvisie uiteraard tot een volstrekte onmogelijkheid. 

Het rapport dat het stichtingsbestuur door Deloite op heeft laten stellen wordt door voorzitter René Esmeijer niet openbaar gemaakt. Niet controleerbare organisatorische aanbevelingen van een rekeningcontroller maken de vraagtekens alleen maar groter.  

Uit alle officiele informatie die wel beschikbaar kwam kon slechts worden opgemaakt dat het ging om verkeerd beleid van personen in het verleden, financiele belangen en aflopende termijnen die daarmee samenhingen. 

Tussen de onofficiele losse opmerkingen die de afgelopen weken in de wandelgangen wel gemaakt werden viel slechts een enkele naam; Leo Bezemer, die als uitbater van de horeca te kort had geschoten. 

Ik ken Leo niet, maar het debacle alleen aan hem op te hangen lijkt mij net iets te ver te gaan. 

GroenLinks wethouder Ben van der Velden mocht de Polderpoort openen, ondanks dat hij er als raadslid bepaald geen voorstander van was geweest. Na de verkiezingen 2002 nam hij echter een voldongen feit over van vertrekkend CDA wethouder Aart Kool, die de afbouw van Vijfsluizen met de betreffende Shell personeelsvereniging had uitonderhandeld. Met 6 miljoen gemeentelijke investering en een afkoopbedrag van 1,2 miljoen (gulden) dat tot  6 ton gereduceerd werd + de verplichting om 15 man personeel mee te nemen naar de Broekpolder, zoals ik het ten minste uit de geruchten begrepen heb.Daar kwam de personeelsvereniging dus met een koopje vanaf. En de fantieke bedrijfssporters gingen vervolgens in Spijkenisse en omgeving aan hun lichamelijke conditie werken. 

‘Management, administratieve organisatie, bedrijfsvoering, personeel: allemaal randvoorwaarden die van belang zijn om elke organisatie, welk concept dan ook, tot een succes te laten worden. En achteraf moeten wij constateren dat deze zaken in onvoldoende mate adequaat aanwezig waren bij politici en gemeentelijke organisatie. En hierdoor is het fout gegaan.’. 

zou ik suggestief kunnen varieren. 

Diewke van der Geest werd donderdag bij haar afscheid geprezen omdat zij het graag over de inhoud van de zaak heeft en niet houdt van praten om het praten. Ik zou haast denken dat het alleen wat haar betreft dus ergens over ging bij de Polderpoort. 

Ikzelf mag juist graag luisteren naar een goed gesprek zelfs als dat nergens over gaat, maar zwijgen omdat het ergens over gaat doe ik alleen uit angst. En dat is geen goed voorbeeld in de discussie over het maatschappelijk belang van openbaarheid in bestuur. 

Mijn conclussie is dat ik er niets van begrijp, dat hoeft niemand me te vertellen.

Liever had ik gewoon gehoord waar het allemaal over ging, dan had ik niet iedereen na hoeven te wijzen met mijn vraagtekens. 

(Overigens mag men bij mijn afscheid gewoon zeggen dat ik een onaardige jongen was waar niet mee te praten viel. Op mijn leeftijd maakt het niet meer uit wat ‘men’ meent te moeten denken over mij. De grenzen van mijn moed hebben me al te lang geleden tegen gehouden om daar nu nog over te struikelen.) 

Omdat de historische onderste steen al lang niet meer in het fundament van de hedendaagse samenleving verankerd zit, hoeft hij wat mij betreft ook niet boven water te komen.  

Ik ben gewoon nieuwsgierig geraakt. 

Wellicht geven verder onderzoek naar onderliggende stukken van gemeentesecretaris, griffie, Stadsarchief of de kamer van koophandel mij inzage in de moverende reden tot beslotenheid.  

Ik zal het u laten weten wanneer het zover is. 

Peter de Jong  

Bijlage: Verklaring van wethouder Peter van der Zwan

 ‘Vanavond bespreken wij een voorstel voor een krediet voor aankoop van de Polderpoort. Overigens was dit voor mij als nieuwe wethouder een aantal maanden geleden het eerste B&W stuk dat ik mocht paraferen. Sindsdien hebben wij een aantal besloten vergaderingen gehad, waarin wij de situatie rond de Polderpoort met elkaar hebben besproken. Die vergadering waren vertrouwelijk, en die vertrouwelijkheid had alles te maken met het verleden, en met name de exploitatie die niet goed is gegaan. Management, administratieve organisatie, bedrijfsvoering, personeel: allemaal randvoorwaarden die van belang zijn om elke organisatie, welk concept dan ook, tot een succes te laten worden. En achteraf moeten wij constateren dat deze zaken in onvoldoende mate adequaat aanwezig waren bij de Polderpoort. En hierdoor is het fout gegaan. Dat doet pijn! Als gemeente hebben wij op dit moment weliswaar geen belang in de Polderpoort (we zijn geen eigenaar, verstrekken geen subsidies en hebben er ook niets over te zeggen). Maar toch is er een gevoel van machteloosheid en teleurstelling, en als college voelen wij dat ook zo. Het spijt ons dat het met de Polderpoort zo is verlopen.  Maar nu de toekomst... Als de gemeente het niet koopt, is de kans heel groot dat de accommodatie in andere handen valt. En daarvoor vinden wij de accommodatie als sportvoorziening te belangrijk. Denk alleen al aan de beschikbaarheid voor sportonderwijs en AV Fortuna. Wij zullen het overigens niet alleen nu kopen, maar zijn daarnaast voornemens om een onderzoek te laten uitvoeren naar de exploiteerbaarheid, de levensvatbaarheid in de toekomst van de accommodatie als zodanig, in zijn huidige vorm dan wel met enige aanpassingen.  Dit om te waarborgen dat Vlaardingen niet alleen nu, maar ook later gebruik kan blijven maken van de accommodatie als sportvoorziening.’

‘Je bent er mooi mee in de aap gelogeerd als je dat zo leest’, - kapper  Herman

en

‘Je kunt dus eigenlijk overal beginnen te lezen, er zit toch geen lijn in’ – John van Heusden

De eerste reacties op ‘Zand erover of op de pedalen rond de dorpspomp’ geven, zoals van de betrokken stadsgenoten verwacht moge worden, weer kernachtig weer waar het om gaat bij de Almanak 2008 ZwartWitte Vlaardingers.

Journalisten zijn net zo goed sprookjesvertellers als politici ook gewoon burgers zijn.

En lezers kunnen aan de hand van eigen inzicht en vermogen bepalen wie wel en waarom niet geloofwaardig zijn.

Griffier drs. Ames durfde het niettegenstaande voorgaande aan om de journalistieke spiegel van burgerlijke zelfreflectie aan de gemeenteraadsleden voor te houden.

Dit wellicht niet voor niets maar met reden.

Het duale stelsel heeft het politieke landschap op zijn kop gezet zonder dat de grote goe gemeenschap er daadwerkelijk weet van mee heeft gekregen.

Deze editie 2008 van de Almanak ZwartWitte Vlaardinger beoogd mede een steentje bij te dragen aan het debat om het bewustzijn hiervan bij burgers en dus ook politici te vergroten.

Konden raadsleden zich vroeger jarenlang op elkaar in spelen vooraleer zij de overstap maakten naar de bestuurlijk uitvoering van hun lang gekoesterde ideale gedachten, nu kunnen wethouders als rijpe donderstralen vanachter een schaapjeswolk springen en stralend uit de blauwe hemel vallen om binnen de gestelde kaders van onbegrepen bestuur de onstuitbaar wentelende voortgang van het systeem ten kostte van alles te waarborgen.

Maar hoe rationeel het algemene weten ook kan zijn, irreële vervorming tot een eigen gelijk kan zowel werkelijkheid als waarheid reduceren tot een lachspiegel.

Waarvan dus bij deze akte.